لینک مقاله را به اشتراک بگذارید: www.oonelaw.com/zemanat_name_banki

ضمانت نامه بانکی به عنوان یکی از مهمترین اسناد بین المللی و یکی از ابزارهای رایج  بانکی در روابط حقوقی و قراردادی در حقوق داخلی و بازرگانی نقش مهمی ایفا میکند. ضمانت‌نامه بانکی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تضمین در قراردادها است که برای جلب اطمینان خریدار نسبت به تضمین ایفای تعهدات فروشنده  صادر می‌شود. خریدار در صورت تخلف فروشنده، می‌تواند مبلغ مندرج در ضمانت‌نامه را مطالبه کند.. اصولا ضمانت‌نامه بانکی را به گونه‌ای صادر می‌کنند که با اولین مطالبه ذی‌نفع، قابل پرداخت باشد. با توجه به مباحث حقوقی زیادی که در مورد ضمانت نامه های بانکی وجود دارد.

در این مقاله به موارد ذیل پرداخته شده است:

• -تعریف ضمانت نامه
• -انواع ضمانت نامه
• – ضمانت نامه شرکت در مناقصه یا مزایده
• -ضمانت نامه حسن انجام تعهدات
• -ضمانت نامه پیش پرداخت
• -ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان
• -ضمانت نامه حسن انجام خرید
• -ضمانت نامه گمرکی
• – ضمانت نامه تعهد پرداخت
• -ضمانت نامه های پرداخت

تعریف ضمانت نامه

ضمانت نامه بانکی تعهد غیر قابل برگشت یک بانک به پرداخت وجه مورد ضمانت، در صورت عدم ایفای قرارداد توسط یک شخص ثالث است.این شخص ثالث فروشنده یا متعهد انجام قرارداد میباشد. تحت شرایط ضمانت نامه بانک باید وجه ضمانت نامه را با اولین درخواست، مشروط به این که شرایط مندرج در ضمانت نامه محقق شده باشد، پرداخت نماید

انواع ضمانت نامه

ضمانت نامه های بانک به دلیل متنوع بودن تعهداتی که ضامن در قبال ذینفع بعهده دارد و با توجه به عرف بانکداری شامل انواع ذیل می باشد:

• -ضمانت نامه شرکت در مناقصه و یا مزایده
• -ضمانت نامه انجام تعهدات
• -ضمانت نامه پیش پرداخت
• -ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان
• -ضمانت نامه حسن انجام خرید
• -ضمانت نامه گمرکی
• -ضمانت نامه تعهد پرداخت
• -ضمانت نامه های متفرقه

ضمانت نامه شرکت در مناقصه یا مزایده

برای خرید یا فروش، شرکت ها، سازمانها و مؤسسات دولتی معمولا اموال خود را از طریق مناقصه و مزایده و برای اجرای پروژه های خود یا تأمین خدمات مورد نیاز خود از طریق مناقصه عمل می نمایند. برای این منظور مراتب در روزنامه های کثیراالنتشار آگهی و از اشخاص واجد شرایط برای شرکت در مزایده و یا مناقصه دعوت به عمل می آید.سپس پیشنهادات دریافت شده مورد بررسی قرار گرفته و پیشنهادات ردیفهای ۱ و ۲ و ۳ که نسبت به سایر پیشنهادات دارای قیمت بهتری باشند انتخاب می شوند. انتخاب ردیفهای ۲ و ۳ پیشنهادها، از آن جهت است که در صورت عدول برنده اول از پیشنهاد خود، از نفرات بعدی دعوت به عمل آید.

اشخاص شرکت کننده در مناقصه و یا مزایده بایستی همراه با پیشنهاد خود ضمانت نامه ای به کارفرما تسلیم نمایند، تا در صورت عدم انجام تعهد خود به نفع کارفرما ضبط میشود. پس از تعیین و اعلام برنده ها، اصل ضمانت نامه سایر اشخاص که پیشنهاد آنان مورد قبول قرار نگرفته، جهت ابطال به بانک مسترد میشود و ضمانت نامه شخص برنده تا عقد قرارداد نهایی و تسلیم ضمانت حسن انجام تعهدات همچنان نزد کارفرما باقی می ماند و در صورت امتناع برنده از انعقاد قرارداد و تسلیم ضمانت نامه حسن انجام تعهدات، ضمانت نامه وی توسط ذینفع مطالبه میشود.

ضمانت نامه حسن انجام تعهدات

این نوع ضمانت نامه برای تضمین انجام به موقع تعهدات ضمانت خواه در مقابل ذینفع صادر میشود. متداولترین این نوع ضمانت نامه ها، تضمین حسن انجام تعهدات ناشی از امضاء پیمان است که به منظور تضمین انجام تعهدات پیمانکار طبق مفاد قرارداد صادر می گردد.تحویل این نوع ضمانت نامه توسط پیمانکار جهت انعقاد قرارداد با کارفرما الزامی است. مبلغ این نوع ضمانت نامه حداقل معادل ۵ درصد مبلغ اولیه پیمان است.

ضمانت نامه پیش پرداخت

برای شروع عملیات موضوع پیمان، جهت تجهیز کارگاه و یا تکمیل کارفرما درصدی از مبلغ قرارداد را به پیمانکار تحت عنوان پیش پرداخت در مقابل اخذ ضمانت نامه ای تحت همین عنوان پرداخت می نماید و این ضمانت نامه به موازات پیشرفت کار و تهیه میزان پیش صورت وضعیت مرتبا از سوی کارفرما کاهش می یابد. معمولا پیش پرداخت، ۲۰ درصد مبلغ اولیه پیمان می باشد که به شرح ذیل پرداخت میشود:

• -قسط اول آن ۸ درصد بلافاصله پس از تحویل زمین
• – قسط دوم آن معادل ۵/۶ درصد پس از تهیه ۶۰ درصد ماشین آالت موردنیاز و تجهیز کارگاه
• – قسط سوم معادل ۵/۵ درصد بعد از آنکه پیمانکار بر طبق صورت وضعیت های ماهانه معادل۳۰ درصد مبلغ اولیه پیمان، کار انجام داده باشد.

ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان

با وجود نظارت و آزمایش های مختلفی که در طول مدت پیمان و در مقاطع مختلف اجرای کار توسط کارفرما به عمل می آید، کارفرما برای اطمینان از صحت انجام کار، مبالغی را به عنوان تضمین حسن اجرای کار (وجه الضمان) از مبلغ ناخالص صورت وضعیت های پیمانکار به میزان ۱۰ درصد هر صورت وضعیت کسر نموده و در حسابی نزد خود نگهداری می نماید که بنا بر تقاضای پیمانکار و در مقابل ضمانت بانکی، مبلغ تضمین حسن اجرای کار را می تواند به پیمانکار مسترد نماید. این ضمانت نامه طبق تقاضای پیمانکار و به نفع کارفرما توسط بانک صادر میشود.

ضمانت نامه حسن انجام خرید

این ضمانت نامه به منظور صحت عمل پیمانکار، مطابق با سفارش خرید دریافت می شود و پس از تحویل اجناس و مطابقت آن با سفارش انجام شده کلی یا جزئی باطل میشود.

ضمانت نامه گمرکی

صاحبان کاالهای وارداتی برای ترخیص کالای خود در صورتیکه نتوانند حقوق گمرکی مربوطه را نقداً پرداخت نمایند، بایستی معادل آن را به گمرک ضمانت نامه بانکی بسپارند.این ضمانت نامه ها ممکن است به سر رسید معین مثال ۶ ماه، ۹ ماه و ..یا به صورت اقساطی صادر شوند. با صدور ضمانت نامه گمرکی، یک نوع تعهد پرداخت برای بانک به وجود می آید و بانک در سر رسید معین یا در تاریخ اقساط تعیین شده بایستی وجه آنرا به اداره گمرک پرداخت نماید.ضمانت نامه های گمرکی صادره از طرف بانکهای داخلی به نفع هر یک از گمرکات کشور، در صورتیکه در سررسید مقرر واریز نشوند، مشمول پرداخت خسارت تأخیر تأدیه دین روزانه میشوند.

ضمانت نامه تعهد پرداخت

این نوع ضمانت نامه ها به منظور قبول پرداخت دیونی در سر رسید معین از طرف بانک صادر می گردند. دریافت حداقل ۲۰ درصد سپرده نقدی در ضمانت نامه تعهد پرداخت الزامی است.

ضمانت نامه های متفرقه

علاوه بر انواع ضمانت نامه های ذکر شده ممکن است; ذینفع درخواست نوعی ضمانت نامه نماید که در قالب هیچ کدام از انواع ضمانت نامه ذکر شده نباشد. لذا متن این گونه ضمانت نامه هااز سوی ذینفع تنظیم میشود. مانند ضمانت نامه برای مشمولین خدمت نظام وظیفه که قصد خروج از کشور را دارند.

وکیل  متخصص ضمانت نامه بانکی اوان

از آنجاییکه امور بانکی به خصوص در خواست ضمانت نامه بانکی، ابطال ضمانت نامه بانکی و مواردی دیگر در این مورد نیاز به دانستن قوانین و مقررات بانکی دارد، قبل از هر اقدام حقوقی در خصوص اخذ ضمانت نامه بانکی یا طرح دعاوی حقوقی با موضوع ضمانت نامه های بانکی با وکیل متخصص ضمانت نامه بانکی گروه حقوقی اوان مشورت نمائید تا در صورت لزوم وکالت پروند های شما را به عهده بگیرند;سوالات و مشکلات حقوقی خود در مورد انواع ضمانت نامه های بانکی را با مشاور حقوقی اوان تلفنی یا در واتساپ مطرح نمائید; تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشد.

فاطمه جعفری: کارشناس ارشد حقوق خصوصی

نوشته بررسی حقوقی ضمانت نامه های بانکی از زبان وکیل دادگستری اولین بار در گروه وکلای حقوقی اوان. پدیدار شد.