لینک مقاله هیأت حل اختلاف مالیاتی را به اشتراک بگذارید: https://oonelaw.com/tax-dispute-resolution-board

هیات حل اختلاف مالیاتی یکی از مراجع صالح حل اختلاف مالیاتی است. اگر در اجرای مقررات مالیاتی و اعمال حاکمیت دولت اختلافاتی بین مؤدّی و دولت پدید آید، به این اختلافات طبق مقررات خاصی رسیدگی میشود. مرجع رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی به جز در مواردی که ضمن مقررات قانون مالیاتهای مستقیم مرجع دیگری پیش بینی شده باشد، هیأت حل اختلاف مالیاتی است. تشخیص در آمد مشمول مالیات و تعیین مالیات طبق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم به‌عهده‌ی سازمان امور مالیاتی کشور است.

در این مقاله به موضوعات ذیل پرداخته شده است:

• هیات حل اختلاف مالیاتی
• ترکیب هیأت حل اختلاف مالیاتی
• اعتراض مودی در هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی
• مرحله رسیدگی از طریق هیات های حل اختلاف مالیاتی
• ترتیب و تشریفات رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی
• صدور قراررفع نقص و رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی
• چگونگی صدور رأی در هیات حل اختلاف مالیاتی
• اصول کلی در آرای هیات حل اختلاف مالیاتی
• هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر
• تکلیف مودی در اعتراض به رای هیات حل اختلاف مالیاتی
• هزینه رسیدگی اعتراض به رای هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر
• شورای عالی مالیاتی
• وکیل امور مالیاتی اوان

هیات حل اختلاف مالیاتی

براساس ماده ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم، به کلیه اختلاف های مالیاتی جز در مواردیکه ضمن مقررات این قانون مرجع دیگری پیش‌بینی شده‌، هیأت حل اختلافات مالیاتی است.

ترکیب هیأت حل اختلاف مالیاتی

اعضای هیات حل اختلاف مالیاتی از بین کارمندان سازمان مذکور که دارای حداقل ده سال سابقه خدمت بوده و لااقل شش سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند، انتخاب میشوند.

هر هیأت حل اختلاف مالیاتی از سه نفر به شرح ذیل تشکیل میشود:

• یک نفر نماینده ی سازمان امور مالیاتی کشور.
• یک نفر قاضی اعم از شاغل یا بازنشسته، در صورتی که قاضی بازنشسته واجد شرایطی در شهرستان‌ها یا مراکز استان‌ها وجود نداشته باشد، بنا به درخواست سازمان امور مالیاتی کشور، رئیس قوه قضائیه یک نفر قاضی شاغل را برای عضویت هیأت معرفی میکند.
• یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی و منابع و معادن یا اتاق تعاون یا جامعه حسابداران رسمی یا مجامع حرفه‌ای یا تشکل‌های صنفی یا شورای اسلامی شهر به انتخاب مؤدّی که برگ تشخیص مالیات ابلاغ قانونی شده باشد و یا هم زمان با تصمیم اعتراض به برگ تشخیص در مهلت قانونی مؤدّی انتخاب خود را نکند. سازمان امور مالیاتی با توجه به نوع فعالیت مؤدی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی از بین نمایندگان مزبور یک نفر را انتخاب میکند.

اعتراض مودی در هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی

در مواردیکه برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدّی ابلاغ میشود، چنانچه مؤدّی نسبت به آن معترض باشد، میتواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا به وسیله‌ وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتباً تقاضای رسیدگی مجدد نماید.

مسؤول مربوطه موظف است پس از ثبت درخواست مؤدّی در دفتر مربوطه و ظرف مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد، به موضوع رسیدگی کند و در صورتیکه دلایل و اسناد و مدارک ایراد شده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانست، آن را ردّ و مراتب را ظهر برگ تشیخص درج و امضا نماید و هر گاه اسناد و مدارک ابرازی مؤدّی را برای ردّ برگ تشخیص یا تعدیل درآمد مؤثر تشخیص ندهد، باید مراتب را مستدلاً در ظهر برگ تشخیص منعکس و پرونده امر را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف ارجاع نماید. مرجع رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی جز در مواردی که ضمن مقررات قانون مالیات های مستقیم مرجع دیگری پیش بینی شده باشد،هیأت حل اختلاف مالیاتی است.

مرحله رسیدگی از طریق هیاتهای حل اختلاف مالیاتی

در حالیکه رئیس امورمالیاتی یا ممیزکل با مودی به توافق نرسند و همچنین در مواردیکه برگ تشخیص بر اساس مقررات تبصره های ماده ۲۰۳ و ماده ۲۰۸ قانون مالیات مستقیم به مودی ابلاغ شود، متعاقب آن واحد مالیاتی پس از تشریفات قانونی کتبا زمان تشکیل جلسه هیات را به مودی ابلاغ می نماید.

در مواردیکه ماموران مالیات یا مودیان نسبت به آراء صادره از سوی هیات حل اختلاف بدوی معترض باشند، می توانند بر اساس ماده ۲۴۷ قانون مالیات مستقیم ظرف بیست روز از ابلاغ رای مذکور کتبا تقاضای رسیدگی درهیات حل اختلاف تجدیدنظر را نمایند. البته مودی مکلف است نسبت به پرداخت مالیات مورد قبول خویش در مهلت تعیین شده اقدام نماید.

ترتیب و تشریفات رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی

با وصول اعتراض کتبی و بلافاصله پس از تعیین وقت جلسه رسیدگی باید وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده به اداره‌ امور مالیاتی و مؤدّی ابلاغ شود. فاصله تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه رسیدگی هیأت نباید کمتر از۱۰ روز باشد، مگر به درخواست مؤدّی و موافقت واحد مربوط. در موقع طرح پرونده در هیأت، نماینده‌ اداره امور مالیاتی باید در جلسات مقررهیأت شرکت کند و برای توجیه مندرجات برگ تشخیص و نظریات خود دلایل کافی اقامه کند و توضیحات لازم را بدهد.

پرونده مالیاتی متشکله در حوزه مالیاتی و قسمت وصول و ابلاغ خدمات مالیاتی تواماً باید به وسیله ی قسمت اخیرالذکر در اول وقت روز طرح پرونده به هیأت حل اختلاف که برای رسیدگی به پرونده ی مزبور تعیین شده است تحویل داده شود. هیأت مکلف است در همان روز ارجاع پرونده در صورت اهمیت آن، حداکثر ظرف یک هفته آن را طبق مقررات رسیدگی و رأی صادر نماید، مگر آن که پرونده آماده برای صدوررأی نباشد که در این صورت با رعایت ترتیب مقرر نسبت به رفع نقص یا رسیدگی های لازم اقدام خواهد کرد.

صدور قراررفع نقص و رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی

در صورتیکه پرونده ناقص یا محتاج به رسیدگی و تحقیق باشد که صدور قرار رفع نقص یا رسیدگی و تحقیق مجدد را ایجاب نماید، هیأت مسائل مورد نظر را به طور صریح و روشن در متن صورت جلسه قرار تعیین خواهد نمود. هیأت باید حداکثر مدت لازم برای اجرای قرار را در متن صورت جلسه مزبور قید نماید.

مدت مذکور از تاریخ صدور قرار نباید از سی روز بیشتر باشد، مگر این که موضوع آن رسیدگی به دفاتر مؤسسات تولیدی یا به هر ترتیب مقتضی صرف وقت بیشتری باشد که در این صورت حداکثر سه ماه مهلت تعیین خواهد شد، قرار هیأت باید ظرف مهلت و بر طبق موارد مقرر در آن اجرا و نتیجه به هیأت گزارش شود و به هر حال هیأت، روز جلسه رسیدگی بعد را با توجه به مهلت مقررضمن صورت جلسه قرار تعیین و به مؤدّی و مأمور تشخیص یا کارشناس یا حسابرس مربوط در صورت حضور فی المجلس ابلاغ خواهد کرد و در صورت عدم حضور مؤدّی در جلسه، دعوت مجدد از وی ضروری میباشد.

چگونگی صدور رأی در هیات حل اختلاف مالیاتی

جلسات هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با حضور سه نفر رسمی است; و رأی هیأت اکثریت قطعی و لازم‌الاجرا است; و نظر اقلیت باید در متن رأی قید شود; رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی باید شامل اظهارنظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مؤدّی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات; جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رأی قید شود.

هیأت حل اختلاف مالیاتی مکلف است; مأخذ مورد محاسبات را در متن رأی قید و در صورتی که در محاسبه اشتباهی کرده باشد; با درخواست مؤدّی یا مأمور تشخیص مربوط به موضوع رسیدگی و رأی را اصلاح کند; هیأتها باید حتی الامکان با سؤال و جواب بیشتر از مؤدّی و مأمور تشخیص مربوط،تصمیم قطعی اتخاذ و از صدور قرار بی مورد پرهیز کنند; اعضای هیأت ها نباید به درج امضا در برگ رأی اکتفا کنند، بلکه باید نام و نام خانوادگی و سمت خود را دقیقاً قید نمایند.

اصول کلی در آرای هیات حل اختلاف مالیاتی

در مورد آرای هیأت ها باید دقت شود که اولاً ضمن رعایت اصول کلی مربوط به ابلاغ; تاریخ ابلاغ رأی به حروف در برگ تسلیمی به مؤدّی قید شود; تا این موضوع در مواقع شکایت به شورای عالی مالیاتی جهت مکاتبات مکرر و اتلاف وقت برای پی بردن به تاریخ دقیق ابلاغ نشود.

ثانیاً موقع تنظیم اوراق مالیات قطعی مشخصات رأی و تاریخ ابلاغ در محل مخصوص برگ مالیات قطعی درج گردد; ثالثا ممیزین کل در موارد شکایت از رأی به شورای عالی مالیاتی; تاریخ ابلاغ رأی به مؤدّی را در شکوائیه منعکس کنند; آرای صادره از هیأت های در حل اختلاف بدوی; ظرف مدت ۱۵ روز از تاریخ ثبت آنها در دفتر حوزه مالیاتی به مؤدّی ابلاغ و در صورت اعلام قبولی از طرف مؤدّی; برگ قطعی مالیات حداکثر ظرف مدت یک ماه صادر و ابلاغ میشود.

هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر

برطبق قانون الحاق یک ماده به عنوان ماده ۲۴۷ به قانونهای مالیاتهای مستقیم آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لازم الاجراست; مگر این که ظرف مدت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی براساس ماده ۲۰۳ این قانون و تبصره‌های آن به مؤدی از طرف مأموران مالیاتی مربوط یا مؤدیان مورد اعتراض کتبی قرار گیرد; که در این صورت پرونده جهت رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر ارائه خواهد شد; رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.

تکلیف مودی در اعتراض به رای هیات حل اختلاف مالیاتی

براساس رای هیات حل اختلاف مالیاتی; مؤدی مالیاتی مکلف است مقدار مالیات مورد قبول خود را پرداخت; و نسبت به مازاد بر آن اعتراض خود را در مدت مقرر تسلیم کند; و نمایندگان عضو هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نباید قبلاً نسبت به موضوع مطروحه اظهارنظر داشته یا رأی داده باشند; در صورت که رأی صادره هیأت بدوی از سوی یکی از طرفین مورد اعتراض تجدیدنظرخواهی قرار گرفته باشد; در مرحله تجدیدنظر فقط به ادعای آن طرف رسیدگی و رأی صادر خواهد شد.

هزینه رسیدگی اعتراض به رای هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر

آرای قطعی هیأتهای حل اختلاف مالیاتی به استثناء مواردی که رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی با عدم اعتراض مؤدی یا مأمور مالیاتی مربوط قطعیت مییابد برابر مقررات ماده ۲۵۱ این قانون قابل شکایت و رسیدگی در شورای عالی مالیاتی خواهد بود و نیز در مواردیکه شکایت مؤدیان مالیاتی از آرای هیأتهای بدوی از طرف هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر رد شود و همچنین شکایت از آرای هیأتهای تجدیدنظر از طرف شعب شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود، برای هر مرحله معادل یک درصد تفاوت مالیات موضوع رأی مورد شکایت و مالیات ابزاری مؤدی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق میگیرد که مؤدی مکلف به پرداخت آن خواهد بود.

شورای عالی مالیاتی

شورای عالی مالیاتی مرجع رسیدگی به شکایت نسبت به آرای هیأت های حل اختلاف مالیاتی است. به طوریکه مودی یا اداره کل مالیاتی مربوط میتواند ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ آرای قطعی هیأت های حل اختلاف مالیاتی به مؤدّی جز در مواردی که رأی هیأت بدوی با عدم اعتراض مودی یا مأمور تشخیص قطعیت مییابد، به استثنای عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه و یا نقص رسیدگی با اعلام دلایل کافی به شورای عالی مذکور شکایت کنند و نقض رأی و تجدید رسیدگی را بخواهند.

در مورد مالیاتهای قطعی که در مرجع دیگری قابل طرح نباشد; و به ادعای غیر عادلانه بودن مالیات; مستنداً به مدارک و دلایل کافی از طرف مؤدّی شکایت و تقاضای تجدید رسیدگی شود; وزیر امور اقتصاد و دارایی می تواند; پرونده امور را به هیأتی مرکب از سه نفر به انتخاب خود جهت رسیدگی ارجاع نماید. رأی هیأت به اتفاق آرا قطعی و لازم الاجرا است.

وکیل امور مالیاتی اوان

از آنجاییکه انجام امور مالیاتی شرکتها نیاز به تخصص و تجربه در زمینه قوانین و مقررات مالیاتی دارد، قبل از هر اقدام قانونی با وکیل متخصص و باتجربه امور مالیاتی مشورت نمائید. سوالات و مشکلات حقوقی خود در زمینه امور مالیاتی; دفاع از پرونده های مالیاتی در مراجع حل اختلاف مالیاتی را با مشاور حقوقی اوان مطرح نمائید; تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشد.

نوشته هیأت حل اختلاف مالیاتی اولین بار در گروه وکلای حقوقی اوان. پدیدار شد.