لینک مقاله را به اشتراک بگذارید: https://oonelaw.com/fix-the-annoyance

مبنای حقوقی

در دعوی رفع مزاحمت از ملک ، متصرف ملک درخواست جلوگیری از مزاحمت شخصی را مطرح میکند ، بدون اینکه ملک از تصرف متصرف خارج شده باشد ، بلکه فقط نسبت به تصرفات او مزاحمت ایجاد کرده است و اجازه ی بهره برداری مناسب متصرف را از ملک نمیدهد . به عنوان مثال ؛ ممکن است شخصی با تخلیه نخاله و زباله در ورودی ملک دیگری ، امکان ورود سهل و بدون زحمت مالک و یا متصرف را از وی سلب کند .

در دعوی مزاحمت باید ارکان زیر موجود باشد :

• تصرف سابق خواهان بدون مزاحمت
• مزاحمت فعلی خوانده بدون رضایت خواهان
• غیر قانونی بودن مزاحمت خوانده
• خواهان کسی است که نسبت به تصرفات او مزاحمت شده است و مزاحم ملک نیز خوانده ی دعوی است .
• دعاوی مربوط به املاک و حقوق راجع به آنها باید در دادگاه محل وقوع ملک طرح شود .

نحوه ی اجرای رای

در دعوی الزام به رفع مزاحمت ، لافاصله پس از صدور رای و قبل از قطعیت ، رای اجرا میشود و تجدید نظر خواهی محکوم علیه ، تاثیری در اجرای رای ندارد . از آنجا که خواهان بازگرداندن تصرف خود را از دادگاه نمی خواهد ، تصرف دادن ملک موضوعا خارج است .

در دعوای رفع مزاحمت ، محکمه صرفا تصرف خواهان را باید احراز کند و نیازی نیست به موضوع مالکیت رسیدگی کند .

در دعوی رفع مزاحمت بر خلاف دعوای تصرف عدوانی ، خواهان بازگرداندن تصرف خود را از دادگاه نمیخواهد ؛ بلکه فقط نسبت به مزاحمت طرف مقابل معترض است .

در دعوی ممانعت از حق ، شخص ، مانع استفاده از حق گردیده است . در صورتی که در دعوی مزاحمت ، شخص در استفاده ی متصرف ایجاد مزاحمت کرده است و امکان انتفاع کامل متصرف را از او سلب نموده است ، بدون اینکه مانع استفاده ی متصرف باشد . مزاحمت نسبت به ملک ، ممکن است واجد وصف کیفری باشد.

مستندات قانونی

ماده ۱۳۲ قانون مدنی

کسی نمیتواند در ملک خود تصرفی کند که مستلزم تضرر همسایه شود مگر تصرفی که به قدر متعارف و برای رفع حاجت یا رفع ضرر‌ از خود باشد. # رفع مزاحمت

ماده ۱۳۳ قانون مدنی

کسی نمیتواند از دیوار خانه خود به خانه همسایه در باز کند اگر چه دیوار ملک مختصی او باشد لیکن میتواند از دیوار مختصی خود‌ روزنه یا شبکه باز کند و همسایه حق منع او را ندارد ولی همسایه هم میتواند جلو روزنه و شبکه دیوار بکشد یا پرده بیاویزد که مانع رویت شود.

ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی

دعوای مزاحمت عبارت است از: دعوایی که به موجب آن متصرف مال غیرمنقول درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را می‌نمایدکه نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون اینکه مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد.

ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی

در دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، خواهان باید ثابت نمایدکه موضوع دعوا حسب مورد قبل از خارج شدن ملک از تصرف وی و یا قبل از ممانعت و یا مزاحمت در تصرف و یا مورد استفاده او بوده و بدون رضایت او و یا به غیر وسیله قانونی از تصرف وی خارج شده است.

ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی

در دعاوی تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق ابراز سند مالکیت دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق می باشد مگر انکه طرف دیگر سبق تصرف و استفاده از حق خود را به طریق دیگر ثابت نماید.

ماده ۱۶۶ قانون آیین دادرسی مدنی

هرگاه تصرف عدوانی مال غیرمنقول و یا مزاحمت یا ممانعت ازحق در مرئی و منظر ضابطین دادگستری باشد، ضابطین مذکور مکلفند به موضوع شکایت خواهان رسیدگی و با حفظ وضع موجود از انجام اقدامات بعدی خوانده جلوگیری نمایند و جریان را به مراجع قضایی اطلاع داده، برابر نظر مراجع یادشده اقدام نمایند. # رفع مزاحمت

تبصره- چنانچه به علت یکی از اقدامات مذکور در این ماده احتمال وقوع نزاع و تحقق جرمی داده شود، ضابطین باید فورا از وقوع هرگونه درگیری و وقوع جرم در حدود وظایف خود جلوگیری نمایند.

ماده ۱۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی

در صورتی که دو یا چند نفر مال غیرمنقولی را به طور مشترک در تصرف داشته یا استفاده می کرده اند و بعضی از آنان مانع تصرف یا استفاده و یا مزاحم استفاده بعضی دیگر شود حسب مورد در حکم تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب و مشمول مقررات این فصل خواهد بود.

ماده ۱۶۸ قانون آیین دادرسی مدنی

دعاوی مربوط به قطع انشعاب تلفن، گاز، برق و وسایل تهویه و نقاله (از قبیل بالابر وپله برقی و امثال آنها) که مورد استفاده در اموال غیرمنقول است مشمول مقررات این فصل می باشد مگر اینکه اقدامات بالا از طرف موسسات مربوط چه دولتی یا خصوصی با مجوز قانونی یا مستند به قرارداد صورت گرفته باشد. # رفع مزاحمت

ماده ۱۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی

هرگاه شخص ثالثی در موضوع رسیدگی به دعوای تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق در حدود مقررات یادشده خود را ذی نفع بداند، تا وقتی که رسیدگی خاتمه نیافته چه در مرحله بدوی یا تجدیدنظر باشد، می تواند وارد دعوا شود. مرجع مربوط به این امر رسیدگی نموده، حکم مقتضی صادر خواهد کرد.

ماده ۱۷۰ قانون آیین دادرسی مدنی

مستاجر، مباشر، خادم، کارگر و به طور کلی اشخاصی که ملکی را از طرف دیگری متصرف می باشند می توانند به قائم مقامی مالک برابر مقررات بالا شکایت کنند.

ماده ۱۷۲ قانون آیین دادرسی مدنی

اگر در جریان رسیدگی به دعوای تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق، سند ابرازی یکی از طرفین با رعایت مفاد ماده ( ۱۲۹۲ ) قانون مدنی مورد تردید یا انکار یا جعل قرار گیرد، چه تعیین جاعل شده یا نشده باشد، چنانچه سند یاد شده موثر در دعوا باشد و نتوان ازطریق دیگری حقیقت را احراز نمود، مرجع رسیدگی کننده به اصالت سند نیز رسیدگی خواهد کرد. # رفع مزاحمت

ماده ۱۷۳ قانون آیین دادرسی مدنی

به دعاوی تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق که یک طرف آن وزارتخانه یا موسسات و شرکتهای دولتی یا وابسته به دولت باشدنیز برابر مقررات این قانون رسیدگی خواهد شد. # رفع مزاحمت

ماده ۱۷۴ قانون آیین دادرسی مدنی

دادگاه در صورتی رای به نفع خواهان می دهد; که به طور مقتضی احراز کند خوانده; ملک متصرفی خواهان را عدوانا تصرف و یا مزاحمت یا ممانعت از حق استفاده خواهان نموده است.

چنانچه قبل از صدور رای، خواهان تقاضای صدور دستور موقت نماید و دادگاه دلایل وی راموجه تشخیص دهد، دستور جلوگیری از ایجاد اثار تصرف و یا تکمیل اعیانی از قبیل احداث بنا یاغرس اشجار یا کشت و زرع، یا از بین بردن اثار موجود و یا جلوگیری از ادامه مزاحمت و یا ممانعت از حق را در ملک مورد دعوا صادر خواهد کرد.

این دستور با صدور رای به رد دعوا مرتفع می شود; مگر اینکه مرجع تجدیدنظر دستور مجددی در این خصوص صادر نماید. # رفع مزاحمت

ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی

در صورتی که رای صادره مبنی بر رفع تصرف عدوانی; یا مزاحمت یا ممانعت از حق باشد; بلافاصله به دستور مرجع صادرکننده; توسط اجرای دادگاه یا ضابطین دادگستری اجرا خواهد شد و درخواست تجدیدنظر مانع اجرا نمی باشد. در صورت فسخ رای در مرحله تجدیدنظر، اقدامات اجرایی به دستور دادگاه اجراکننده حکم به حالت قبل از اجرا اعاده می شود ودر صورتی که محکوم به، عین معین بوده و استرداد آن ممکن نباشد، مثل یا قیمت آن وصول و تادیه خواهد شد.

ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی

اشخاصی که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق دوباره مورد حکم را تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق بنمایند یا دیگران را به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار نمایند، به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد. # رفع مزاحمت

رویه و نظریات قضایی

رای شعبه ی ششم دیوان عالی کشور به شماره ی ۱۳۲۷/۶/۱۷-۱۰۲۲ اگر کسی مدعی شود که دیوار جدید الاحداث طرف، طوری ساخته شده است که آبچه ی آن بر متصرفات او مزاحمت دارد ، عنوان دعووی با ماده ی ۳۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی سابق مزاحمت منطبق است . # رفع مزاحمت

رای شماره ی ۱۶۰۶ مورخ ۱۳۲۷/۱۰/۱۳ شعبه ی هشت دیوان عالی کشور

عنوان و مفهوم رفع مزاحمت ، منافی و مباین با تصرف عدوانی نیست ، بلکه تصرف عدوانی اخص از رفع مزاحمت است . بنابراین ذکر رفع مزاحمت در دعوی رفع تصرف عدوانی ، مخل به صحت دعوی نیست .

رای شماره ی ۳۴۳۲ سال ۱۳۱۹ شعبه ی ۴ دیوان عالی کشور

در مورد دعوی رفع مزاحمت ، محکمه نباید به دعوی مالکیت رسیدگی کند . ولو این که رسیدگی به دعوی رفع مزاحمت ، موقوف به رسیدگی به اساس مالکیت باشد ؛ بلکه رسیدگی به این موضوع محتاج به دادخواست جداگانه است .

رای شماره ۲۸ مورخ ۹۱/۱۰/۳۰ شعبه ی ۵۲ دادگاه تجدید نظر استان تهران

دعوای رفع تصرف عدوانی; و رفع مزاحمت و ممانعت از حق; به طور همزمان به این علت که هر یک از دعاوی مطروحه ی فوق ، دارای آثار متفاوت می باشن; قابل استماع نیست.

رای شماره ی ۹۳۰۹۹۷۲۲۱۸۲۰۰۲۰۸ مورخ ۹۳/۴/۱ شعبه ی ۲ دادگاه عمومی حقوقی لواسانات

خواهان ، دعوای الزام به رفع مزاحمت و مسدود کردن پنجره و بالکن مشرف بر ملک به دلیل تخلف ساختمانی غیر مجاز از خوانده را خواستار شده است که مطابق ماده ی ۱۳۳ قانون مدنی و نظریات اداره ی حقوقی ، خواهان می تواند به نصب دیوار یا پرده در مقابل پنجره یا بالکن خوانده ، اقدام نماید.# رفع مزاحمت

و از سویی دیگر حسب نظریه ی کارشناس استنادی خواهان; فاصله ی ساختمان خوانده با ملک خواهان بیش از سه متر میباشد; و اصولا مزاحمت تلقی نمی شود و ساختمان نیز دارای پروانه ساخت بوده و ارتفاع مجاز می باشد . بنابراین دعوی خواهان وارد نبوده و حکم به بطلان دعوی ، صادر میشود.

کیمیا رضایی – وکیل پایه یک دادگستری

کانون وکلای همدان

نوشته دعوی الزام به رفع مزاحمت اولین بار در گروه وکلای حقوقی اوان. پدیدار شد.