لینک مقاله ابطال اجراییه ثبت معیوب را به اشتراک بگذارید: https://oonelaw.com/cancellation-of-registration

توقف عملیات اجرایی ثبت و ابطال اجراییه ثبت

اداره ی اجرای ثبت ، متولی اجرای اسناد لازم الاجرا و اسناد رسمی تعهد آور است. چک، قرارداد تسهیلاتی بانکی و سند ازدواج ، مهم ترین اسناد لازم الاجرا هستند و اسناد رهنی و سند رسمی تعهد پرداخت وجه ، نمونه های اسناد رسمی تعهد آور هستند که از طریق اجرای ثبت ، قابلیت اجرا دارند. # ابطال اجراییه ثبت

اگر شخصی به عنوان ذی نفع ، چک یا سند رسمی طلبی را در اختیار داشته باشد ، فرض بر مدیون یا متعهد بودن طرف مقابل  سند خواهد بود و به ذی نفع این اجازه داده شده است که بدون مراجعه به محاکم قضایی و طی کردن پروسه ی طولانی قضایی به مرجع تنظیم کننده ی سند یا اداره ی ثبت حسب مورد ، مراجعه و با اخذ دستور اجرا ، صدور اجراییه را برای ملک درخواست کند. اما ممکن است ، دستور اجرا مخالف مفاد سند و یا خلاف قانون باشد. در این صورت متعهد اجراییه یا ثالثی که با صدور دستور اجرا متضرر می شود ، می تواند به عملیات اجرایی اعتراض کند و درخواست توقیف و ابطال عملیات اجرایی را خواستار شود. # ابطال اجراییه ثبت

به عنوان مثال:

ممکن است شخصی ملکی را با مبایعه نامه ی عادی خریداری کند و بعد از خرید ملک ، شخص ثالثی چک فروشنده ی ملک را برگشت بزند و سپس از طریق اجرای ثبت ، اقدام به توقیف ملک فروخته شده کند. در چنین حالتی خریدار ملک به عنوان ذی نفع می تواند دادخواست توقیف و ابطال عملیات اجرایی را به استناد مبایعه نامه ی عادی تقدیم کند.

اگر ادعای معترض به عملیات اجرایی ثبت ، مستند به سند رسمی و یا حکم قطعی دادگاه باشد ، اداره ی اجرای ثبت به اعتراض رسیدگی می کند و در این خصوص تصمیم لازم گرفته می شود؛ اما اگر مستند اعتراض به عملیات اجرایی ، سند عادی باشد مرجع رسیدگی به این دعوا دادگاه عمومی است. # ابطال اجراییه ثبت

طرفین دعوا

هر کس دستور اجرای سند را مخالف با مفاد سند یا مخالف قانون دانسته یا از جهت دیگری شکایت از دستور اجرای سند رسمی و یا سند لازم الاجرا داشته و ذی نفع در ابطال اجراییه باشد ، خواهان محسوب می شود و دعوا علیه شخصی که دستور اجرا به نفع او صادر شده است طرح می شود. # ابطال اجراییه ثبت

مرجع صالح برای رسیدگی

مرجع صالح به دعاوی ناشی از دستور اجرای اسناد رسمی ، دادگاه صلاحیت دار محلی است که در حوزه ی آن دستور اجرا صادر شده است. # ابطال اجراییه ثبت

نحوه ی اجرای رای

در مورد توقیف عملیات اجرایی با صدور دستور موقت ، اجرای عملیات مورد اعتراض متوقف می شود. پس از آن دادگاه به موضوع ابطال اجراییه رسیدگی می کند. اگر به نظر دادگاه ارکان عملیات اجرایی دچار خلل باشد ، رای بر ابطال آن صادر می کند. پس از قطعیت ، نسخه ای از رای برای اداره ی ثبت یا دفتر خانه فرستاده می شود تا از آن رفع اثر شود. # ابطال اجراییه ثبت

نکات کلیدی مرتبط دعوی

• در دعوای ابطال اجراییه نیازی نیست اداره ی ثبت یا دفتر خانه ی تنظیم کننده یا صادر کننده ی سند ، طرف دعوی قرار گیرد.
• در صورتی که عملیات اجرایی خاتمه یافته باشد ، در این صورت خواسته باید ابطال اجراییه و عملیات اجرایی و اعاده ی وضع به حال سابق باشد.
• در درخواست توقیف عملیات اجرایی بایستی دادخواست ابطال اجراییه نیز داده شود و توقیف عملیات اجرایی به تنهایی قابل پذیرش نیست.
• اقامه ی دعوای ابطال اجراییه ، مانع جریان عملیات اجرایی نیست. بنابراین اگر خواهان بخواهد ، عملیات اجرایی متوقف شود ، باید دادخواست تقاضای توقیف عملیات اجرایی را مطرح کند.
• از آن جا که دستور توقیف عملیات اجرایی به صورت حکم یا قرار صادر نمی شود ، بنابراین قابلیت تجدید نظر خواهی ندارد.
• توقیف عملیات اجرایی قبل از صدور حکم ابطال اجراییه ، منوط به آن است که دلایل شکایت قوی باشد و اجرای مفاد سند رسمی و لازم الاجرا متضمن ضرر جبران ناپذیر باشد و خواهان تامین مناسب را بر اساس نظر دادگاه تودیع کند.
• اگر عقد رهن به دلیل تعلق مرهونه به غیر باطل شود ، اجراییه ی ثبتی که بر اساس این عقد صادر شده است نیز به درخواست ذی نفع ، ابطال می شود.

• در مسیر اجرای سند رسمی و یا لازم الاجرا ممکن است مال غیر منقولی توسط اجرای ثبت توقیف شود که اشخاص ثالثی نسبت به ملک توقیف شده ، ادعایی داشته باشند. اگر ادعای شخص ثالث نسبت به توقیف ملک بر اساس سند رسمی و یا حکم قطعی دادگاه باشد ، توسط اجرای ثبت از توقیف ملک ، رفع اثر می شود؛ اما اگر مستند ادعا ، سند رسمی و یا حکم دادگاه نباشد ، اجرای ثبت صالح به رسیدگی به ادعا نیست و این ادعا از طریق دادگاه رسیدگی می شود.

• رسیدگی به اعتراض اشخاص نسبت به عملیات اجرایی در صلاحیت رییس ثبت است; و رسیدگی به اعتراض نسبت به دستور اجرای ثبت در صلاحیت دادگاه است; به عبارت دیگر رییس ثبت; مرجع رسیدگی به اعتراضات شکلی نسبت به اجرای ثبت است و دادگاه عمومی; مرجع رسیدگی به اعتراضات ماهیتی نسبت به اجرای ثبت است.
• ممکن است همزمان با طرح دعوای ابطال اجراییه ، نیاز به طرح دعوای دیگری همچون الزام به تنظیم سند رسمی و یا فک رهن و یا ابطال سند رهنی باشد. در چنین حالتی خواهان باید دعوای مربوطه را در دادگاه صالح طرح کرده; و گواهی آن را به شعبه ی رسیدگی کننده دادخواست ابطال عملیات اجرایی ، تقدیم کند; نهایتا اگر رسیدگی به دعوای ابطال اجراییه منوط به رسیدگی به دعوا در دادگاه دیگری باشد; دادگاه رسیدگی کننده به ابطال باید وفق ماده ی ۱۹ آیین دادرسی مدنی; قرار توقف رسیدگی صادر کند; و پس از صدور حکم قطعی از دادگاه صالح ;نسبت به دادخواست ابطال اجراییه; رسیدگی کند.
• دادخواست ابطال عملیات اجرایی ، صحیح نیست و دادخواست ابطال اجراییه صحیح است. # ابطال اجراییه ثبت

مستندات قانونی

قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و دفاتر رسمی مصوب ۱۳۲۲

‌ماده اول – هر کس دستور اجرای اسناد رسمی را مخالف با مفاد سند یا مخالف قانون دانسته یا از جهت دیگری شکایت از دستور اجراء سند رسمی‌داشته باشد می‌تواند به ترتیب مقرر در آیین دادرسی مدنی اقامه دعوی نماید. # ابطال اجراییه ثبت

‌ماده دوم – مرجع رسیدگی به دعاوی ناشی از دستور اجرای اسناد رسمی دادگاه صلاحیتدار محلی است که در حوزه آن دستور اجرا داده شده.

‌ماده پنجم – در صورتی که دادگاه دلائل شکایت را قوی بداند یا در اجراء سند رسمی ضرر جبران‌ناپذیر باشد به درخواست مدعی بعد از گرفتن تأمین‌قرار توقیف عملیات اجرایی را می‌دهد ترتیب تأمین همان است که در آیین دادرسی مدنی برای تأمین خواسته مقرر است و در صورتی که موضوع سند‌لازم‌الاجرا وجه نقد باشد و مدعی وجه نقد بدهد در صندوق ثبت محل توقیف می‌شود و تأمین دیگر گرفته نخواهد شد. # ابطال اجراییه ثبت

ماده ی ۱۴۳ آیین نامه ی اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مصوب ۱۳۸۷

عملیات مزایده جز در موارد ذیل متوقف نخواهد شد:

• وصول حکم یا دستور موقت یا قرار توقیف عملیات اجرائی.
• اعتراض به نظریه رئیس ثبت تا صدور رأی هیأت نظارت.
• رأی هیأت نظارت یا شورای عالی ثبت بر ابطال عملیات اجرائی.
• پرداخت کلیه مطالبات بستانکار و حقوق اجرائی.

ماده ی ۱۶۹ آیین نامه ی اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مصوب ۱۳۸۷

عملیات اجرائی بعد از صدور دستور اجرا (مهر اجرا شود) شروع و هر کس (اعم از متعهد سند و هر شخص ذینفع) که از عملیات اجرائی شکایت داشته باشد می‌تواند شکایت خود را با ذکر دلیل و ارائه مدارک به رئیس ثبت محل تسلیم کند و رئیس ثبت مکلف است فوراً رسیدگی نموده و با ذکر دلیل رأی صادر کند. نظر رئیس ثبت به هر حال برابر مقررات به اشخاص ذینفع ابلاغ می‌شود و اشخاص ذینفع اگر شکایتی از تصمیم رئیس ثبت داشته باشند می‌توانند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ شکایت خود را به ثبت محل و یا هیأت نظارت صلاحیت‌دار تسلیم نمایند تا قضیه برابر بند ۸ ماده ۲۵ اصلاحی قانون ثبت در هیأت نظارت طرح و رسیدگی شود. # ابطال اجراییه ثبت

ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی

هرگاه رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد; که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است; رسیدگی به دعوا تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیتدار متوقف می شود. دراین مورد، خواهان مکلف است ظرف یک ماه در دادگاه صالح اقامه دعوا کند و رسید آن را به دفتر دادگاه رسیدگی کننده تسلیم نماید، در غیراین صورت قرار رد دعوا صادر می شود و خواهان می تواند پس از اثبات ادعا در دادگاه صالح مجددا اقامه دعوی نماید. # ابطال اجراییه ثبت

رویه و نظرات قضایی

رای شماره ۱۰/۱۰۰ مورخ ۲۵/۲/۷۲ شعبه ی ۱۰ دیوان عالی کشور

درخواست توقیف عملیات اجرایی بدون توام بودن آن با اقامه ی دعوی ابطال اجراییه ، قابل پذیرش نیست. # ابطال اجراییه ثبت

رای شماره ۱۵۲ مورخ ۴/۳/۹۲ شعبه ی ۱۸ دیوان عالی کشور

رسیدگی به دعاوی ناشی از دستور اجرای اسناد رسمی ( اجراییه ) دادگاه محلی است که در حوزه ی آن; دستور اجرا ( اجراییه ) صادر شده است; هر چند موضوع سند مال غیر منقول در حوزه ی قضایی دیگر باشد. # ابطال اجراییه ثبت

رای شماره ی ۸۸۸ مورخ ۲۹/۶/۹۱ شعبه ی ۴۰ دادگاه تجدید نظر استان تهران

اگر عقد به دلیل تعلق مال مرهونه به غیر باطل شود; اجراییه ی ثبتی که بر اساس این عقد صادر شده است; نیز به درخواست ذی نفع ابطال می شود. # ابطال اجراییه ثبت

رای شماره ی ۶۰۲ مورخ ۶/۶/۹۱ شعبه ی ۲۹ دادگاه تجدید نظر استان تهران

از آنجا که دستور توقف عملیات اجرایی به صورت حکم یا قرار صادر نمی شود; بنابراین قابلیت تجدید نظر خواهی ندارد. # ابطال اجراییه ثبت

هیات تحریریه گروه وکلای حقوقی اوان

نوشته نکات مهم توقف عملیات اجرایی ثبت و ابطال اجراییه ثبت اولین بار در گروه وکلای حقوقی اوان. پدیدار شد.