پس از مطالعه، در صورت مفید بودن، این متن را برای دیگران نیز ارسال نمایید تا آنها نیز از مطالعه مفید آن بهرهمند شوند.
ابطال اجراییه چک صیادی یکی از دعاوی بانکی است که در دادگاه حقوقی مطرح می شود. چک های صیادی چک هایی هستند که با درخواست اشخاص و موافقت شعب بانکی و سپس استعلام شعب بانکی و سپس استعلام شعب بانکی از طریق سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی دسته چک بانک مرکزی صادر می شوند.
چک های صیادی در صورتی برای متقاضی آن صادر می شوند که طبق استعلام صورت گرفته از سامانه صیاد شخص متقاضی دسته چک صلاحیت اخذ دسته چک را داشته باشد.
برطبق ماده ۲۳ قانون جدید چک، دارنده چک می تواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح صدور اجرائیه نسبت به کسری مبلغ چک و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی را درخواست نماید.
فهرست مطالب
کاربر گرامی، در صورت نیاز به مشاوره حقوقی کلیک نمایید.
سامانه صیاد
سامانه صیاد عنوان سامانه صدور یکپارچه چک با هدف نظارت بر تقاضای صدور دسته چک، امکان اعتبارسنجی صاحبان حساب و صاحبان امضاء، منع از صدور دسته چک برای افراد فاقد صلاحیت و دارای سوء سابقه و تخصیص شناسه یکتا به هر برگ چک، می باشد که توسط بانک مرکزی راهاندازی شد. دسته چک های جدیدی که بعد از تصویب قانون جدید صادر می شوند با دارا بودن شرایط مقرر چک های صیادی نامیده می شوند.
چک های صیادی
چکهای صیادی به وسیله بانک مرکزی و به درخواست اشخاص، پس از تأیید صلاحیت متقاضی از طریق سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی صادر میشوند. اعتبار این چکها حداکثر سه سال از تاریخ صدور است و هر چک دارای شناسه یکتا میباشد. تمامی فعالیتهای مرتبط با چک، از جمله صدور، انتقال، و وصول مبلغ، باید در سامانه صیادی ثبت گردد.
وصول چک های صیادی بی محل
در مورد وصول چکهای صیادی بیمحل، بر اساس ماده۲۳ قانون جدید چک، دارنده چک میتواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح درخواست صدور اجرائیه نماید. دادگاه موظف است در صورت عدم شروط محدودکننده در متن چک، اجرائیه را علیه صادرکننده و یا صاحب حساب صادر نماید.
گواهینامه عدم پرداخت به دلیل دستور عدم پرداخت طبق ماده ۱۴ این قانون و تبصره های آن صادر نشده باشد.
اجراییه چک صیادی
چنانچه صاحب حساب بدهکار ظرف مدت ده روز از تاریخ مطالبه، بدهی خود را به دارنده چک پرداخت نکند، مطابق با قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی با وی برخورد خواهد شد. در وضعیت جدید، اگر چک فاقد وجه باشد یا کسری موجودی داشته باشد، دارنده میتواند از بانک مربوطه درخواست صدور گواهی عدم پرداخت یا کسری موجودی نماید. بانک موظف است اطلاعات مربوط به چک را در سامانه چکهای برگشتی بانک مرکزی ثبت کند و کد رهگیری را بر روی گواهیهای صادره قید نماید.
دارنده گواهی عدم پرداخت و چک برگشتی میتواند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خود را به ثبت رسیده و از دادگاه صالح تقاضای صدور اجرائیه برای وصول وجه چک را بدون نیاز به حکم نهایی و قطعی نماید. پس از ارجاع پرونده به دادگاه، قاضی موظف است متن چک را بررسی کند و در صورت عدم قید هرگونه شرط برای وصول وجه، و عدم عنوان تضمین در متن چک، یا اگر گواهی عدم پرداخت بر اساس دستور عدم پرداخت قانونی صادر نشده باشد، اجرائیه را علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو صادر خواهد کرد.
صادرکننده چک باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه، نسبت به پرداخت بدهی خود اقدام کند، یا با توافق دارنده چک، ترتیبی برای پرداخت بدهی فراهم آورد یا مال معینی را معرفی نماید که امکان اجرای حکم را فراهم کند. در غیر این صورت، دارنده چک میتواند با درخواست اجرای احکام دادگستری، مسیر قانونی را برای اجرای حکم و توقیف اموال محکومعلیه جهت تأمین مطالبات خود آغاز کند و در صورت لزوم، تقاضای صدور حکم جلب برای استیفای مبلغ چک را نماید.
تامین خواسته و دستور موقت در چک صیادی
تقاضای صدور اجراییه طبق قانون جدید چک دعوا محسوب نمی شود. بنابراین امکان صدور قرار تامین خواسته و دستور موقت قبل از درخواست اجراییه و یا ضمن آن مقدور نیست. این هم یکی دیگر از تفاوت های چک های صیادی جدید با چکهای قبلی است.
صرف نظر از مبلغ چک کمتر از بیست میلیون تومان یا بیشتر مرجع صالح صدور اجراییه در این خصوص دادگاه است نه شوراهای حل اختلاف. در حالی که درباره چک های قبلی در صورتی که مبلغ بیست میلیون تومان و بالاتر بود، دادگاه حقوقی به پرونده رسیدگی می کرد و در صورتی که چک کمتر از بیست میلیون تومان بود، شورای حل اختلاف درباره آن اظهارنظر می کرد.
وصول چک صیادی از طریق اجراییه چک
اجراییه طبق ماده ۲۳ قانون جدید چک تنها علیه صادر کننده و صاحب حساب قابل صدور است و نسبت به سایر مسئولین از جمله ضامنها و پشت نویسان تنها از طریق دریافت حکم از مرجع قضایی می توان اقدام کرد. درباره خسارات تاخیر تادیه و سایر خسارات از جمله هزینه وکیل و ابطال تمبر و نظایر آن است.
برای چکهای جدید، صدور اجراییه تنها نسبت به اصل مبلغ چک مقدور است،
برای خسارت تاخیر تادیه باید دادخواست تقدیم؛
با دریافت حکم می توان خسارت تاخیر وصول کرد.
تقاضای صدور مستقیم اجراییه طبق ماده ۲۳ اصلاحی قانون صدور چک یکی از راههای وصول چک است.
علاوه بر این روش، دارنده چک می تواند دعوای حقوقی، شکایت کیفری و یا تقاضای صدور اجراییه از اداره ثبت، طبق ماده ۲ قانون صدور چک مطرح کند، مخصوصا وقتی که دارنده چک به هر دلیل تمایل به اخذ تامین خواسته یا دستور موقت داشته باشد میتواند با طرح دعوای حقوقی مطالبه وجه از دادگاه صالح اقدام کند.
شبکه های اجتماعی اوان
|
شرایط توقف اجراییه چک صیادی
اجرای عملیات اجرایی یا صدور اجرائیه ممکن است به دلایل متعددی همچون مشروط بودن چک، تضمینی بودن آن، مفقود شدن چک یا بهدست آوردن آن از طریق فعالیتهای غیرقانونی مانند کلاهبرداری یا خیانت در امانت فاقد وجاهت قانونی تلقی شود. در چنین مواردی، صادرکننده چک این حق را دارد که نسبت به عملیات اجرایی شکایت و اعتراض نماید و میتواند دعوی ابطال و توقف عملیات اجرایی را در مرجع صادرکننده اجرائیه مطرح کند.
در این راستا، همزمان با طرح دعوی، در صورتی که خسارت احتمالی به صندوق دادگستری تودیع شود، درخواست دستور موقت برای توقف عملیات اجرایی نیز ممکن است. اگر مستندات ارائهشده بهطور رسمی تایید شده باشد یا صادرکننده یا نماینده قانونی وی مدعی مفقود شدن چک باشند و ادعاهایشان مورد قبول مرجع قضائی قرار بگیرد، ممکن است دستور توقف عملیات اجرایی بدون نیاز به تأمین صادر شود.
شکایت نسبت به دستور اجرای حکم باید به طرفیت درخواستدهنده اجرائیه ارائه گردد و نه به اداره ثبت یا دفترخانه تنظیمکننده اجرائیه. اعتراض باید با تنظیم دادخواست و رعایت تشریفات مربوط به آیین دادرسی مدنی انجام شود و کلیه هزینههای مربوط به دعاوی مالی نیز باید پرداخت گردد.
مزایای صدور چکهای صیادی
باتوجه به متحدالشکل بودن چکها امکان جعل چک منتفی می باشد.
حذف اختیار شعب بانکی در صدور دسته چک و قطع ارتباط بانکها و مشتریان آنها در این خصوص و در نتیجه عدم امکان تبانی میان آنها.
ثبت هر گونه نقل و انتقال چک در سیستم یکپارچه بانک مرکزی در نتیجه عدم امکان صدو چک در وجه حامل و همچنین پشت نویسی و ظهر نویسی چکها.
امکان اطلاع از میزان اعتبار صادر کننده چک توسط ذینفع چک توسط سیستم صیاد.
افزایش اعتبار دسته چکها.
چکی که صدور آن بدون ثبت در سامانه صیاد باشد، مشمول قانون چک نبوده و مزایای اسناد تجاری را ندارد و به لحاظ اعتبار سند عادی محسوب می شود.
سامانه چک برگشتی
برای استعلام از چک های برگشتی صادر کننده چک، باید از طریق شماره صیادی درج شده روی یکی از چک ها این کار را انجام دهید.
مطالبه وجه چک های صیادی
دارنده گواهی عدم پرداخت و چک برگشتی با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست می تواند از دادگاه صالح بدون دریافت حکم و قطعیت آن، درخواست صدور اجراییه بابت وجه چک را تقاضا نماید. با ارجاع پرونده به دادگاه قاضی مکلف است چک را بررسی و در صورتی که درمتن چک وصول وجه آن مشروط به شرطی نشده باشد یا در متن چک عنوان بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی ذکر نشده باشد یا گواهی عدم پرداخت به دلیل دستور عدم پرداخت مقرر در قانون چک صادر نشده باشد علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو اجرائیه صادر می نماید.
طبق شرایط پیش بینی شده در قانون جدید چک،
دارنده چک زمانی که چک فاقد وجه بوده یا کسری موجودی داشته باشد،
می تواند از بانک تقاضای صدور گواهی عدم پرداخت یا کسری موجودی کند،
بانک محال علیه هم باید اطلاعات کامل چک را در سامانه چکهای برگشتی بانک مرکزی ثبت کند،
و با اخذ کد رهگیری این کد را بر روی گواهی های ذکر شده قید نماید.
صادرکننده چک باید ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه، بدهی خود را پرداخت نماید یا با موافقت دارنده چک، ترتیبی برای پرداخت آن بدهد یا مالی جهت پرداخت وجه چک معرفی کند که بدین وسیله اجرای حکم را میسر نماید؛ در غیر این صورت بر اساس درخواست دارنده دایره اجرای احکام دادگستری با تشکیل کلاسه اجرایی، اجرائیه را طبق قانون نحوه احکام محکومیتهای مالی به اجرا گذاشته و با توقیف کردن اموال محکوم علیه جهت تامین محکوم به یا با صدور حکم جلب نسبت به استیفای مبلغ چک اقدام مینماید.
صدور اجراییه چک صیادی از طریق دادگاه
برطبق ماده ۴و ۵ از قانون اصلاح قانون صدور چک؛
صرفاً چک هایی قابلیت درخواست اجراییه مستقیم را دارند که گواهی عدم پرداخت آنها کد رهگیری داشته باشد؛
در غیر اینصورت مشمول این قانون نمی شوند. منظور از کد رهگیری شناسه عدم پرداخت آن چک است. یعنی وقتی متصدی بانک چک را برگشت میزند در سامانه بانک مرکزی اعلام میکند و کد رهگیری میگیرد که این کد در گواهی عدم پرداخت ذکر می شود.
کد رهگیری در چک صیادی و گواهی عدم پرداخت چک
تفاوت کد رهگیری درج شده در چک های صیادی با کد رهگیری درج شده در گواهی عدم پرداخت این است که در چک های صیادی کد رهگیری نشانه اعتبار و هویت صادر کننده چک است. در حالی که کد رهگیری گواهی عدم پرداخت نشان دهنده عدم پرداخت چک در بانک است.
بنابراین منظور قانون گذار از کد رهگیری،
کد رهگیری است که به آن شناسه عدم پرداخت گفته می شود.
اما برخی از همکاران قائل هستند چک هایی که قبل از سال،
۹۷ و قبل از تصویب این قانون صادر شده باشند مشمول قانون جدید صدور چک نمی شوند،
در حالی که این استدلال اشتباه است؛
زیرا قانون گذار در هیچ یک از مواد ۴ یا ۵ صحبت از صدور و عدم صدور نکرده است؛
بلکه صرفاً کد رهگیری را ملاک قرار داده است.
کد رهگیری قبل از سال ۹۷ صادر شده باشد این مشمول قانون اصلاح قانون صدور چک نمی شود ولی اگر کد رهگیری بعد از سال ۹۷ درج شده باشد ولو اینکه چک غیر صیادی باشد مشمول اجراییه قانون صدور چک می شود. مگر اینکه شرایطی که قانون گذار در ماده ۲۳ ذکر کرده وجود داشته باشد مثل اینکه چک امانی باشد.
شرایط دریافت دسته چک صیادی جدید
جهت دریافت دسته چک جدید با مراجعه به شعبه بانک مورد نظر، درخواست اولیه ثبت و با تایید رئیس شعبه درخواست، به سامانه صیاد بانک مرکزی ارسال تا وضعیت اعتبار متقاضی استعلام شود. در صورتیکه متقاضی شرایط لازم که توسط بانک مرکزی اعلام شده را برای دریافت دسته چک دارا باشد، درخواست او ازطریق سامانه صیاد به وضعیت صدور دستهچک به منظور شخصی سازی و چاپ چک تبدیل و دسته چک جدید برای وی صادر خواهد شد.
ابطال و توقف عملیات اجراییه چک صیادی
عملیات اجرایی و صدور اجرائیه ممکن است به دلایل مختلفی از جمله مشروط یا تضمینی بودن چک، مفقود شدن یا بهدست آوردن چک از طریق جرایم مانند کلاهبرداری یا خیانت در امانت، فاقد وجاهت قانونی باشد. در این موارد، صادرکننده چک حق دارد نسبت به این عملیات اعتراض کند و میتواند دعوای ابطال و توقف عملیات اجرایی را در مرجع صادرکننده اجرائیه مطرح نماید.
همچنین، در ضمن ارائه دادخواست، در صورت واریز خسارت احتمالی به صندوق دادگستری، امکان درخواست صدور دستور موقت مبنی بر توقف عملیات اجرایی نیز وجود دارد. چنانچه دلایل ارائهشده مستند به اسناد رسمی باشد یا صادرکننده یا نماینده قانونی وی مدعی مفقود شدن چک باشند و مرجع قضائی ادعاهای آنان را مقبول بداند، دستور توقف عملیات اجرایی بدون نیاز به تأمین صادر خواهد شد.
نکته قابل توجه این است که به دعاوی مذکور خارج از نوبت رسیدگی میشود. شکایت نسبت به دستور اجرایی باید به طرفیت درخواستدهنده اجرائیه تقدیم گردد و نه به اداره ثبت یا دفترخانه تنظیمکننده اجرائیه. همچنین، اعتراض باید با تنظیم دادخواست و رعایت کامل تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت پذیرد.
مستندات قانونی در مورد اجراییه چک صیادی
برطبق ماده ۲۳ قانون جدید چک،
دارنده چک می تواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح صدور اجرائیه نسبت به کسری مبلغ چک و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی را درخواست نماید. دادگاه مکلف است در صورت وجود شرایط زیر حسب مورد علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو اجرائیه صادر نماید:
در متن چک؛
وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی نشده باشد.
در متن چک قید نشده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است.
گواهینامه عدم پرداخت به دلیل دستور عدم پرداخت طبق ماده ۱۴این قانون و تبصره های آن صادر نشده باشد.
نظریه مشورتی شماره ۲۶۲۹/۹۷/۷ در مورد مطالبه وجه چک های جدید
برطبق مفهوم مخالف ذیل مواد ۴ و ۵ قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ۱۳/۰۸/۱۳۹۷،
از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، چک هایی که برابر مواد یاد شده گواهینامه عدم پرداخت با درج کد رهگیری در آن، صادر شده باشد در مراجع قضایی و ثبتی قابل ترتیب اثر است. در نتیجه صدور اجرائیه برابر ماده ۲۳ این قانون نیز برای چک هایی که مطابق مواد ۴ و ۵ یاد شده برای آن گواهینامه عدم پرداخت با درج کد رهگیری صادر شده است، بلامانع است.
اگر به دنبال یک وکیل پایه یک دادگستری حرفه ای در تهران هستید اینجا کلیک کنید
وکیل متخصص دعاوی بانکی گروه حقوقی اوان
با توجه به مشکلاتی که مشتریان بانک ها به خصوص تولید کنندگان، فعالان اقتصادی در حوزه تولید داخلی با بانکها، مراجع ثبتی دارند و اهمیت و حجم زیاد پرونده های دعاوی بانکی در مراجع قضایی و ثبتی گروه وکلای حقوقی اوان دپارتمان خدمات پولی و بانکی با موضوع دعاوی حقوقی و کیفری بانکها و دفاع از حقوق مشتریان بانکها در قبال بانک و محاکم و مرجع ثبتی تشکیل داده است.
وکیل امور بانکی در این دپارتمان دارای تسلط و تجربه دفاع عملی در پرونده های دعاوی بانکی را دارد و برتمام قوانین ومقررات نظام پولی و بانکی کشور آگاهی کامل دارد.
سئوالات و مشکلات حقوقی خود در زمنیه دعاوی بانکی را با وکیل دعاوی بانکی تهران، وکیل دعاوی بانکی مشهد، وکیل دعاوی بانکی قم، وکیل دعاوی بانکی کرج مربوط به وکلای گروه حقوقی اوان مشورت نمائید تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.
جمع بندی
مقاله به بررسی موضوع ابطال اجراییه چکهای صیادی میپردازد و بر این نکته تأکید دارد که در مواردی مثل مشروط یا تضمینی بودن چک، مفقود شدن آن یا وقوع جرایمی نظیر کلاهبرداری یا خیانت در امانت، امکان اعتراض به عملیات اجرایی وجود دارد. صادرکنندگان چک این حق را دارند که دعوای ابطال و توقف عملیات اجرایی را در همان مرجع صادرکننده اجرائیه مطرح کنند. همچنین، در صورتی که دلایل ارائهشده مستند به اسناد رسمی باشد و یا ادعای مفقود شدن چک قابل قبول باشد، ممکن است دستور توقف عملیات اجرایی بدون نیاز به تأمین صادر شود. اهمیت رسیدگی خارج از نوبت به این دعاوی و رعایت تشریفات قانونی در مراحل اعتراض نیز از دیگر موضوعات مطروحه در مقاله است.
سوالات متداول
ابطال اجراییه چک صیادی میتواند به دلایل مختلفی از جمله مشروط یا تضمینی بودن چک، مفقود شدن آن، یا وقوع جرایم مانند کلاهبرداری و خیانت در امانت اتفاق بیفتد. در این موارد، صادرکننده میتواند نسبت به عملیات اجرایی اعتراض کند.
صادرکننده چک میتواند همزمان با طرح دعوای ابطال، درخواست صدور دستور موقت مبنی بر توقف عملیات اجرایی را به مرجع ذیصلاح ارائه دهد. در این راستا، واریز خسارت احتمالی به صندوق دادگستری نیز الزامی است.
در صورتی که دلایل ارائهشده به مرجع قضائی مستند به اسناد رسمی باشد یا ادعای مفقود شدن چک مقبول واقع شود، دستور توقف عملیات اجرایی ممکن است بدون نیاز به تأمین صادر شود.
اعتراض به دستور اجرای چک باید به طرفیت درخواستدهنده اجرائیه مطرح شود و نه به اداره ثبت یا دفترخانه. این اعتراض باید با تنظیم دادخواست و رعایت کامل تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام شود.
نظرات ارزشمند شما به ما کمک میکند تا خدمات خود را در زمینه ابطال اجراییه چک صیادی بهبود بخشیم. لطفاً تجربه خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.
از طریق دکمه زیر میتوانید لینک صفحه را اشتراک گذاری کنید.
Comments (2)
هما - 1400/06/20
سلام خسته نباشید
در سامانه صیاد بانک گردشگری یک چک ثبت کردم که یکی از اطلاعات گیرنده چک اشتباه است .گزینه اصلاح چک یا حذف چک در سامانه صیاد بانک گردشگری وجود ندارد و بانک هم پاسخگو نیست چه راه حلی برای مشکلم پیشنهاد می کنید ؟؟؟؟؟؟؟
گروه وکلای حقوقی اوان - 1400/06/21
سلام. از بانک باید بپرسید