اعتراض به قرار منع تعقیب

برای دریافت مشاوره ، اعطای وکالت و اطلاعات کامل در خصوص اعتراض به قرار منع تعقیب و …کلیک کنید.

قرار منع تعقیب مانند بقیه حکم و قرار­های صادره از سوی دادگاه­ها، احکام و مقررات ویژه خود را دارا است و اعتراض به آن شرایط خاص خود را دارد. در این مقاله ابتدا به بیان توضیحات مختصری در خصوص اعتراض به قرار منع تعقیب اکتفا میکنیم. در ادامه به بیان چگونگی اعتراض به قرار منع تعقیب، مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب، مرجع صالح به اعتراض به قرار منع تعقیب و مطالبی از این دست میپردازیم. همچنین بیان میکنیم اعتراض به قرار منع تعقیب از سوی چه کسی باید مطرح شود. البته برای اعتراض به قرار منع تعقیب توجه به برخی نکات ریز ضروری است که توجه و کشف آن­ها نیاز به تجربه و مهارت کافی دارد. از اینرو توصیه می شود از وجود افراد مجرب و وکلای متخصص موسسه حقوقی اوان در این طیف موضوعات بهره­مند شوید.

گروه  حقوقی اوان مجموعه­ای متخصص از وکلای دادگستری، اساتید دانشگاه­ها و حقوقدانان می باشند که ارائه تمامی خدمات حقوقی از جمله وکالت و مشاوره­ های تخصصی در دعاوی حقوقی را بر عهده می گیرند.

قرار منع تعقیب

دادگاه­ها و محاکم قضایی به طور کلی دو نوع رای صادر می کنند. آراء قضایی شامل حکم و قرار هستند. قرارها خود به دو زیر مجموعه قرار مقدماتی و نهایی تقسیم می شوند. قرار منع تعقیب که در این مقاله سعی داریم چگونگی اعتراض به آن را بیان کنیم، از سری قرار های نهایی صادره از جانب محاکم قضایی است. شاید از خود بپرسید منظور از نهایی بودن یک قرار چیست؟ یعنی با صدور یک قرار نهایی، پرونده از جانب مرجعی که در حال رسیدگی به آن می باشد خارج میشود.

قرار منع تعقیب از سوی دادسرا صادر میشود. بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری فقط برای شاکی، امکان اعتراض به قرار منع تعقیب وجود دارد. تصمیم گیری در رابطه با  اعتراض به قرار منع تعقیب، در صلاحیت دادگاه صالح است.

جهت مشاوره و یا اعطای وکالت کلیک کنید

اعتراض به قرار منع تعقیب

به موجب ماده ۲۷۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، قرار منع تعقیب از سری قرار­های نهایی صادره از مقام دادسرا (دادیار یا بازپرس) است که مانند قرار موقوفی تعقیب، غیر قطعی است و می تواند مورد اعتراض قرار بگیرد. مهلت اعتراض به قرار های قابل اعتراض برای اشخاص مقیم ایران، ده روز و برای افراد مقیم خارج از کشور، یک ماه از تاریخ ابلاغ است.

ماده ۲۷۰ قانون آیین دادرسی کیفری:

«علاوه بر موارد مقرر در این قانون، قرارهای بازپرس در موارد زیر قابل اعتراض است:

الف – قرار منع و موقوفی تعقیب و اناطه به تقاضای شاکی

ب – قرار بازداشت موقت، ابقاء و تشدید تامین به تقاضای متهم

پ – قرار تامین خواسته به تقاضای متهم

تبصره – مهلت اعتراض به قرارهای قابل اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ده روز و برای افراد مقیم خارج از کشور یک ماه از تاریخ ابلاغ است.»

 نکته مهمی که در خصوص اعتراض به قرار منع تعقیب وجود دارد این است که اعتراض به قرار منع تعقیب ممکن است نسبت به هر جرمی صورت بگیرد. مثلا اعتراض به قرار منع تعقیب کلاهبرداری، ضرب و جرح عمدی یا خیانت در امانت یا هر جرم دیگری. اما روش اعتراض به قرار منع تعقیب در جرایم مختلف متفاوت نیست و در واقع روش اعتراض یکی است که در بخش بعد بیان میشود.

چگونگی اعتراض به قرار منع تعقیب

برای اعتراض به قرار منع تعقیب شاکی ابتدا باید به دفاتر خدمات قضایی مراجعه نماید و پس از  تنظیم یک لایحه مناسب و تکمیل فرم مخصوص آن، اعتراض خود را ثبت کند. طبق ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری، بعد از اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب دادگاه به اعتراض مذکور در جلسه فوق العاده رسیدگی می کند. تصمیمات دادگاه در مورد اعتراض قرار منع تعقیب از ۳ حالت خارج نیست:

    نقض قرار:

    دادگاه مفاد پرونده و مستندات و دلایل شاکی را بررسی مینماید. ممکن است پس از بررسی به این نتیجه برسد که قرار منع تعقیب صحیح نبوده و اعتراض شاکی به صدور قرار منع تعقیب بر حق است. در این صورت طبق ماده ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری قرار را نقض و قرار جلب دادرسی صادر میکند. سپس پرونده مجددا به دادسرا اعاده میشود. متهم توسط بازپرس احضار شده و به وی تفهیم اتهام میشود. در نهایت بعد از اخذ تامین مناسب و دریافت آخرین دفاع متهم و قرار مجرمیت و کیفرخواست، پرونده توسط بازپرس به دادگاه ارسال خواهد شد.

    تایید قرار:

    دادگاه مفاد پرونده و مستندات و دلایل شاکی را بررسی مینماید. ممکن است پس از بررسی به این نتیجه برسد که قرار منع تعقیب با توجه به مفاد پرونده و تحقیقات صورت گرفته صحیح است و به طور صریح و مطابق با قانون صادر شده است؛ در این حالت دادگاه اعتراض شاکی را رد نموده و قرار صادر شده را تایید میکند. سپس دادگاه مفاد قرار را به طرفین ابلاغ می کند و پرونده مجددا به دادسرا اعاده شده و در آنجا بایگانی میشود.

    نقض تحقیقات:

    ممکن است دادگاه در هنگام رسیدگی به دادخواست اعتراض به قرار منع تعقیب، به این نتیجه برسد که تحقیقات دادسرا، به صورت ناقص انجام شده است. در این حالت، دادگاه بدون اینکه در مورد اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب تصمیم قطعی بگیرد، قرار رفع نقص صادر کرده . و پرونده را مجددا به دادسرا اعاده میکند تا نقایص موجود در تحقیقات بر طرف شود. البته براساس ماده ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری، خود دادگاه هم می تواند به تکمیل تحقیقات مبادرت کند.

نکته مهمی در مورد چگونگی اعتراض به منع تعقیب وجود دارد که باید به آن توجه شود. اعتراض به قرار منع تعقیب قطعی شده ممکن نیست. به عبارتی اگر اعتراض  از سوی شاکی صورت گرفت و با قرار رد اعتراض شاکی مواجه شد. این قرار قطعی و غیرقابل اعتراض است و مجددا نمیتوان نسبت به آن اعتراض نمود.

لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب

در نوشتن لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب توجه به برخی نکات ضروری به نظر میرسد:

    بهتر است همه مدارک و مستندات که در مرحله دادسرا در پرونده موجود بوده است باید به لایحه اعتراضی پیوست شود تا برای مطالعه لایحه، دادگاه نیاز به مرور مجدد پرونده نداشته باشد.

    همچنین شاکی باید به مهلت قانونی مقرر شده در قانون آیین دادرسی کیفری که ۱۰روز برای ساکنین ایران و یک ماه برای افراد مقیم خارج از کشور است، توجه کند.

    در نهایت باید به این موضوع توجه شود که اسامی، مشخصات و آدرس شاکی و مشتکی عنه باید به همان صورتی که در شکوائیه ابتدایی آمده بود، در لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب نوشته شود.

نمونه رای دادگاه در خصوص اعتراض به قرار منع تعقیب

عنوان: مرجع صالح اعتراض به قرار منع تعقیب صادره توسط دادگاه کیفری یک

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۱۳۹۴/۰۷/۲۱ آقای م. ی. طی شرحی به دادگستری … اعلام داشته است از همسرم به جهت ارتباط نامشروع شکایت دارم. وی در تحقیقات به عمل آمده از سوی شعبه ۱۰۳ دادگاه عمومی (جزایی) … اضافه نموده شک دارم دختر متولد شده از همسرم از من می باشد یا خیر. برای این ادعای خود بیان داشته همسرم در مدت چهار ماهی که در منزل پدرش بوده قرص ضد بارداری مصرف می نموده. از سوی دیگر هر وقت او را تهدید می کردم که بایستی آزمایش انجام دهی زود به خانه بر می گشت.

دادگاه بر اساس تصمیم مورخ ۹۴/۰۷/۲۹ به لحاظ این که موضوع شکایت شاکی علیه همسرش اتهام زنای محصنه می باشد، با استناد به ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی قرار عدم صلاحیت صادر و به شایستگی و اعتبار دادگاه کیفری یک … اظهارنظر نموده است. پرونده در شعبه پنجم دادگاه کیفری یک … مطرح شد. از شاکی نیز در خصوص موضوع شکایت تحقیقات مقدماتی انجام شد. در این مرحله اضافه بر مطالب قبلی عنوان داشته همسرم را در داخل یک اتومبیل با مرد اجنبی دیده ام ولی هر چه سوال کردم در این ماشین برای چه بوده ای جواب نمی دهد.

دادگاه به شرح دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۳۳۵۰۰۲۳۸ _ ۱۳۹۴/۰۸/۰۴ با اعلام این که از سوی شاکی هیچگونه دلیلی مبنی بر اثبات ادعا ارائه نگردیده و موجبی برای تعقیب متهمه و ادامه رسیدگی نمی باشد؛ با استناد به ماد ۳۸۳ قانون آئین دادرسی کیفری قرار منع تعقیب صادر نموده است. شاکی پس از رویت دادنامه در مهلت قانونی به شرح لایحه تقدیمی وارده به شماره ۹۴۱۰۴۸۰۲۳۳۵۰۰۰۹۴ _ ۹۴/۰۹/۰۷ به قرار مزبور اعتراض و درخواست تجدیدنظر نموده است.

عمده مطلب شاکی در اعتراض خود تأکید بر این مطلب می باشد که دادگاه می بایستی از طریق آزمایش DNA مشخص می نمود دختر دو ساله ام به نام ف. متعلق به چه کسی می باشد و این اقدام انجام نگردیده است. عضو ممیز متذکر می گردد درخواست تجدیدنظرخواهی شاکی بر اساس تصریح مذکور در تبصره ماده ۸۰ قانون آئین دادرسی کیفری قابل طرح در دیوانعالی کشور نبوده و مرجع تجدیدنظر استان … صالح به رسیدگی خواهد بود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای محسن ربانی زاده عضو ممیز و اوراق پرونده و در خصوص درخواست تجدیدنظرخواهی شاکی نسبت به پرونده در وضعیت فعلی قابل طرح در دیوان عالی نمی باشد. درخصوص دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۳۳۵۰۰۲۳۸ مورخه ۱۳۹۴/۰۸/۰۴ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:

خواهان اعتراض به قرار منع تعقیب

طبق ماده ۲۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری، در دو صورت ممکن است از جانب بازپرس قرار منع تعقیب صادر شود:

• یکی در صورتی که عمل ارتکابی متهم جرم نباشد. یعنی فعل متهم در قانون جرم انگاری نشده باشد.
• دیگر اینکه اگر دلایل کافی برای انتساب جرم به متهم وجود نداشته باشد. به عبارتی فعل منسوب به متهم ماهیتا جرم است، اما قرائن و دلایل کافی برای انتساب به او، وجود ندارد.

براساس بند الف ماده ۲۷۰ قانون مذکور، اعتراض به قرار منع تعقیب با تقاضای شاکی، امکان پذیر است. حال اگر شاکی پرونده، به قرار صادره معترض باشد، می تواند در دادگاه صالح به رسیدگی جرم، اعتراض به منع تعقیب را مطرح کند. مثلا زنی از سوی شوهرش به داشتن رابطه نامشروع متهم شده است و بازپرس برای وی اقدام به صدور قرار منع تعقیب می کند. در این صورت شوهر فرد که شاکی پرونده است می تواند نسبت به این قرار در دادگاه کیفری اعتراض کند.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

تجدیدنظرخواهی آقای م. ی. به شرح لایحه تقدیمی وارده به شماره ۹۴۱۰۴۸۰۲۳۳۵۰۰۰۹۴ _ ۹۴/۰۹/۰۷ نسبت به قرار منع تعقیب با شماره دادنامه ۹۴۰۹۹۷۰۲۳۳۵۰۰۲۳۸ مورخه ۱۳۹۴/۰۸/۰۴ صادر شده از سوی شعبه پنجم دادگاه کیفری یک … به موجب تصریح مذکور در تبصره ماده ۸۰ قانون آئین دادرسی کیفری (الحاقی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان … بوده و قابل طرح در دیوانعالی کشور نمی باشد. لذا مقرر است پرونده جهت رسیدگی به تجدیدنظرخواهی شاکی به مرجع تجدیدنظر استان … ارسال گردد. این رأی قطعی است.

طبق رای فوق و بر اساس تبصره ماده ۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری؛ رسیدگی به اعتراض نسبت به قرار منع تعقیب صادره توسط دادگاه کیفری یک، در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است.

گروه وکلای حقوقی اوان مجموعه ای متخصص از وکلای دادگستری، اساتید دانشگاه­ها و حقوقدانان می باشد که با ارائه مشاوره های تخصصی، قبول وکالت و مشاوره در دعاوی حقوقی را بر عهده می گیرند.

سوالات و مشکلات حقوقی خود را با وکیل دادگستری تهران، وکیل دادگستری مشهد، وکیل دادگستری قم، وکیل دادگستری کرج مربوط به وکلای گروه حقوقی اوان مطرح نمائید تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.

سوالات متداول

آیا اعتراض به قرار منع تعقیب امکانپذیر است؟

بله بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری، اعتراض به قرار منع تعقیب از سوی شاکی امکانپذیر است که نحوه آن به طور کامل در مقاله فوق توضیح داده شد.

اگر اعتراض به قرار منع تعقیب از طرف دادگاه رد شد، میتوان دوباره اعتراض نمود؟

خیر قرار رد اعتراض شاکی و تایید منع تعقیب دادسرا، قطعی و غیرقابل اعتراض است. یعنی اگر یکبار شاکی نسبت به قرار منع تعقیب اعتراض کرد و این اعتراض رد شد؛ مجددا نمیتوان اعتراض نمود.

مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب چقدر است؟

طبق بند پ ماده ۲۷۰ قانون آین دادرسی کیفری، مهلت اعتراض به قرارهای قابل اعتراض ده روز  برای اشخاص مقیم ایران است. ولی افراد مقیم خارج از کشور یک ماه از تاریخ ابلاغ فرصت دارند به این قرار اعتراض نمایند.

چه کسی می تواند به قرار منع تعقیب اعتراض کند؟

بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری، اعتراض به قرار منع تعقیب از حقوق اختصاصی شاکی میباشد.

 

وکیل پایه یک دادگستری /گروه حقوقی اوان

استفاده از مشاوره حقوقی و وکیل متخصص و باتجربه در تمام مراحل رسیدگی پرونده­های حقوقی و کیفری از اهمیت زیادی برخوردار است. زیرا با انتخاب وکیل و مشاوره حقوقی قبل ازهر اقدام قانونی در وقت و هزینه های دادرسی صرفه جویی میشود و حق و حقوق موکل ضایع نمی شود.