امور اجرای احکام

نحوه اجرای احکام مدنی

پس از طی مراحل دادرسی و صدور حکم قطعی از سوی قاضی، یا پس از گذشت مهلت‌های اعتراض که حکم به مرحله قطعی می‌رسد، نوبت به اجرای حکم می‌رسد. در هر دادگاه، واحدی به نام اجرای احکام وجود دارد که مسئولیت اجرای احکام صادره را بر عهده دارد.

برای اجرای حکم، لازم است اقدامات لازم طبق قوانین نحوه اجرای احکام مدنی انجام شود. محکوم له، به‌عنوان برنده دعوا، موظف است درخواست کتبی اجرای حکم را به دادگاه ارائه دهد؛ در غیر این صورت، تا زمانی که این درخواست رسمی به‌عمل نیاید، حکم قابلیت اجرا نخواهد داشت.

اجراهای احکام مدنی می‌تواند به اشکال مختلفی صورت گیرد. یکی از این شیوه‌ها این است که شخص محکوم به‌طور داوطلبانه نسبت به اجرای حکم اقدام کند؛ بدین معنی که پس از دریافت ابلاغ اجراییه، باید حداکثر ظرف ده روز نسبت به نحوه پرداخت محکوم به و اجرای حکم تعیین تکلیف کند. اگر فرد محکوم مالی در دسترس داشته باشد، باید آن را به دادگاه معرفی کند و در غیر این صورت، می‌تواند درخواست اعسار ارائه دهد. همچنین طرفین می‌توانند به‌طور توافقی درباره نحوه پرداخت محکوم به و اجرای حکم به توافق برسند.

روش دیگر اجرای احکام مدنی توقیف اموال محکوم علیه با درخواست محکوم له است. در این حالت، بخشی از اموال فرد بسته به مبلغ حکم و هزینه‌های دادرسی توقیف و به درخواست محکوم له به مزایده گذاشته خواهد شد. در صورتی که محکوم علیه مالی نداشته باشد، محکوم له می‌تواند درخواست صدور حکم جلب او را نیز به دادگاه ارائه دهد.

چنانچه محکوم علیه به ابلاغ حکم توجه نکند و اقدام به اجرای آن نکند، یکی دیگر از روش‌های اجرایی، توقیف و تسلیم محکوم به توسط دادورز به محکوم له است. این امر تنها در مواردی که محکوم به، دارای مال منقول یا غیرمنقول رسانه‌ای است و قابلیت توقیف و تحویل به محکوم له را دارد، عملی خواهد بود.