پس از مطالعه، در صورت مفید بودن، این متن را برای دیگران نیز ارسال نمایید تا آنها نیز از مطالعه مفید آن بهرهمند شوند.
انجام تعهدات قراردادی،۰۹۰۲۱۱۴۶۳۱۷، الزام انجام تعهد، ایفای تعهد قراردادی
لینک مقاله را به اشتراک بگذارید:
https://oonelaw.com
fulfill-contractual-obligations
الزام بانک به انجام تعهدات قراردادی
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی، در صورتی مطرح می شود که قراردادی منعقد می شود و تعهداتی در قرارداد مطرح می شود. اما متعهد به تعهدات مندرج در قرارداد عمل نمی نماید. متعهد له که در اینجا بانک است، با طرح دعوای الزام متعهد به ایفای تعهدات در دادگاه متعهد را ملزم به ایفای تعهدات می نماید.
جهت عضویت در اینستاگرام اوان کلیک کنید
در این مقاله به موضوعات ذیل پراخته شده است:
- تعهد
- انواع تعهدات قراردادی
- تعهد قطعی و تعهد مشروط
- تعهد مسئولیتی و تعهد هزینه ای
- تعهد اصلی و تعهد فرعی
- ویژگی تعهدات اصلی
- تعهد قراردادی و تعهد قانونی
- تعهد قراردادی و تعهد خارج از قرارداد
- تعهد قراردادی و تعهد مستقل از قرارداد.
- شرایط الزام متعهد به ایفای تعهد
- دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی
- دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی مالی است یا غیر مالی
- وظایف و تکالیف در تعهدات قراردادی
- انواع تعهدات قراردادی
- خواسته الزام به انجام تعهد
- خواهان و خوانده دعوای الزام به انجام تعهد
- نحوه اجرای دادنامه الزام به انجام تعهد
- نحوه مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد
- نظریه مشورتی شماره ۷/۴۸۶۸
- نظریه مشورتی شماره ۳۲۸
- وکیل متخصص امور بانکی گروه حقوقی اوان
تعهد
تعهد به معنای تکلیف و وظیفه ای است که یک یا هر دو طرف قرارداد به موجب قرارداد یا قانون متقبل شده و مقرر می نمایند که آن را حسب شرایط مورد توافق یا حسب تکلیف قانونی انجام دهند. اصل و بنای هر قراردادی تعهدات آن است و زمانی منافع طرفین قرارداد به صورت کامل رعایت می شود که تعهدات آن صحیح و کامل نوشته شده و حدود و نحوه آن در قرارداد تدوین شود.
انواع تعهدات قراردادی
تعهد قطعی و تعهد مشروط
تعهدات می تواند قطعی و بدون قید و شرط باشد یا این که انجام تعهد منوط به شرایطی باشد. ارائه ضمانت نامه بانکی انجام تعهدات در قرارداد، تعهد اصلی است و منوط به شرایط یا قیدی نیست. متعهد قرارداد باید ضمانت نامه بانکی را به متعهد له تسلیم نماید. تعهد به پرداخت مبالغ قراردادی منوط به شرایطی از قبیل انجام موضوع قرارداد و ارائه صورت وضعیت است. همچنین پرداخت پیش پرداخت در صورت ارائه ضمانت پیش پرداخت امکان پذیر است.
مشروط نمودن انجام اصل تعهد به امری و دیگری مشروط نمودن چگونگی انجام تعهد به چیزی. معمولا انجام تعهدات مندرج در قرارداد مشروط به شرایطی هستند. عموم تعهدات قراردادی حائز این شرایط هستند و متعهد قرارداد باید تعهد مذبور را با شرایط آن انجام دهد.
تعهد مسئولیتی و تعهد هزینه ای
انجام هر تعهد دارای دو وجه است. یکی مسئولیت انجام آن و دیگری هزینه انجام آن. برخی تعهدات هستند که از بابت مسئولیت انجام آن و برخی دیگر نیز از بابت هزینه انجام تعهد بر عهده یکی از طرفین معامله قرار می گیرند و لازم به ذکر است که برخی تعهدات نیز متضمن هر دو وجه می باشند.
تعهد اصلی و تعهد فرعی
هر قراردادی مشتمل بر تعهدات اصلی و فرعی است. تعهدات اصلی تعهداتی هستند که جزء شرایط اساسی انجام قرارداد محسوب شده و متعهد له به هیچ وجه عدول از آن تعهدات را نمی پذیرد. قاعدتا این تعهدات اصلی در موضوع قرارداد به صورت عناوین مشخص قید شده یا به صورت عنوان ماده ای مستقل در قرارداد درج می شود.
ویژگی تعهدات اصلی
ویژگی تعهدات اصلی این است که در صورت عدم انجام آن، در واقع، قرارداد انجام نشده تلقی شده و متعهد قرارداد موظف است آن تعهد را به انجام رساند. تعهدات فرعی دارای اهمیت تعهدات اصلی نیستند و اگر چه عدم انجام تعهدات فرعی نیز نقض تعهد قراردادی محسوب می شود، اما آثار نقض تعهدات اصلی را ندارند. قاعدتا متعهد له یک قرارداد در موارد نقض تعهد فرعی اقدام به جریمه متعهد می نماید.
تعهد قراردادی و تعهد قانونی
تعهدات طرفین قرارداد منحصر در تعهدات قراردادی آنان نیست. بلکه برخی تعهدات ناشی از تکلیف قانونی است و طرفین قرارداد ملزم به رعایت آنها می باشند. ضمن این که تکلیف قانونی منوط به توافق طرفین یا درج در متن قرارداد نیستند.
تعهد قراردادی و تعهد خارج از قرارداد
تعهد قراردادی، تعهدی است که منشا آن قرارداد است. ولی برخی تعهدات هستند که منشا آنها قرارداد نیست. بلکه به موجب عوامل دیگری خارج از قرارداد ، طرفین یا یکی از طرفین قرارداد مسئول شناخته می شوند.
عواملی که سبب ایجاد مسئولیت خارج از قرارداد می شود عبارتند از :
- دارا شدن غیر عادلانه
- غصب و آنچه در حکم غصب است.
- اتلاف.
- تسبیب.
- استیفای ناروا.
تعهد قراردادی و تعهد مستقل از قرارداد
تعهدات قراردادی از این جهت که از منظر اعتبار، تابع قرارداد هستند یا خیر به دو دسته تقسیم می شوند. تعهدات قراردادی تابع قرارداد شامل تعهدات قراردادی تابع قرارداد هستند. بدین منظور که در صورت انقضای قرارداد یا احراز عدم اعتبار قرارداد، آن تعهدات نیز از درجه اعتبار ساقط گردیده و برای طرفین قابل استناد نخواهد بود.
تعهدات قراردادی مندرج در متن قرارداد شامل تعهداتی هستند که در متن قرارداد درج می گردند ولی به جهت ماهیت آنها نباید تابع قرارداد تلقی شوند و برحسب شرایطی باید مستقل از قرارداد باشند. مانند مواد مندرج در قراردادهای حل اختلاف، داوری یا محرمانگی.
شرایط الزام متعهد به ایفای تعهد
برای الزام متعهد به انجام تعهدات قراردادی، اجتماع شرایطی لازم است و در صورت فقدان یکی از آنها الزام متعهد ناممکن خواهد بود.
این شرایط به شرح ذیل می باشند:
-بقای قرارداد:
الزام طرف متعهد قرارداد به انجام تعهد، درصورتی ممکن است که قرارداد مورد تعهد به اعتبار خود باقی بوده و به علتی منحل نشده باشد. درغیراینصورت تعهد همراه قرارداد زایل می شود و ماهیتی باقی نمی ماند تا بتوان متعهد سابق را به اجرای آن ملزم ساخت.
-امکان اجرای تعهد:
یکی دیگر از شرایط الزام متعهد به انجام تعهد، امکان اجرای تعهد است. درصورت ناممکن بودن اجرای مورد تعهد، تعهدی موجود نیست و قراردادی که مورد آن امری غیر ممکن باشد، باطل خواهد بود. ضابطه غیرممکن بودن اجرای تعهد، عرف و عادت است.
-فرا رسیدن زمان اجرای تعهد:
یکی دیگر از شرایط الزام متعهد به ایفای تعهد، فرارسیدن زمان اجرای تعهد است. درصورتی که زمان انجام تعهد نرسیده باشد، متعهد را نمی توان الزام به آن کرد. زیرا زمان اجرا مانند مکان اجرا، از خصوصیات تعهد است و پیش از رسیدن زمان، تکلیف قانونی انجام تعهد برعهده متعهد فعلیت پیدا نمی کند.
-باقی بودن زمان اجرای تعهد وابسته به زمان:
اجرای مورد تعهد، همواره در ظرف زمانی باید انجام گردد. اما گاهی زمان قید مورد تعهد است و مورد تعهد عبارت از عمل مقید به زمان خاص است و عمل و زمان خاص به عنوان مقید و قید ،به صورت وحدت مطلوب مورد قرارداد واقع می شود و عمل خارج از زمان خاص هرگز مطلوب و مورد تعهد نیست. در این گونه تعهدات روشن است که شرط الزام متعهد به انجام تعهد، باقی بودن زمان مقرر است. لذا متعهد له نمی تواند متعهد را خارج از زمان ملزم به انجام تعهد کند و تنها اقدامی که برای متعهدله ممکن است مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد از متعهد است.
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی
اگر یکی از دو طرف قرارداد از اجرای تعهدات قراردادی خویش خودداری کند طرف دیگر قرارداد برای جلوگیری از ورود ضرر به خود چه اقدام حقوقی می تواند داشته باشد؟ دو راه قابل تصور است.
یکی الزام قانونی متعهد به اجرای قرارداد و دیگری فسخ قرارداد و رهایی از تکالیف ناشی از آن. طبق قانون تا آنجا که بتوان قرارداد را اجرا کرد فسخ قرارداد امکان ندارد و به صرف روبرو شدن با خودداری طرف قرارداد، نمی توان آن را بر هم زد. به این ترتیب طرف قرارداد، درصورت برخورد با خودداری طرف دیگر از اجرای آن، می تواند اجرای قرارداد را درخواست کند و نیز خسارتی که براثر این خودداری به او وارد شده است، را از این طرف مطالبه کند.
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی مالی است یا غیر مالی
دعوای الزام به ایفای تعهدات قراردادی با توجه به موضوع قرارداد می تواند مالی یا غیرمالی باشد. دادگاه صالح به رسیدگی دادگاه محل اقامت خوانده یا دادگاه محل تنظیم قرارداد یا دادگاه محل اجرای قرارداد می باشد. پس از ارائه دادخواست و بررسی مدارک و مستندات خواهان، دادگاه خوانده را ملزم به ایفای تعهدات قراردادی می نماید.
- درصورتی که متعهد از ایفای تعهد خودداری نماید و موضوع هم از جمله کارهایی باشد که متعهد توان انجام آن را دارد.
- متعهدله ناچار به فسخ قرارداد می باشد.
- اما درصورتی که متعهدله خود بتواند آن عمل را انجام دهد،
- می تواند شخصا آن عمل را انجام داده و هزینه های مربوط به آن را از متعهد مطالبه نماید.
وظایف و تکالیف در تعهدات قراردادی
هر قراردادی که منعقد می شود طرفین قرارداد برای انجام موضوع قرارداد و در واقع رسیدن به هدف نهایی وظایف و تکالیفی را عهدهدار می شوند که به وظایف و تکالیف تعهدات قراردادی گفته می شود. این تعهدات ممکن است برای یکی از طرفین زیاد و برای طرف دیگر کمتر باشد که در نهایت هر یک از طرفین باید نسبت به انجام این تعهدات اقدام نماید و عدم انجام تعهدات مذکور آثار و تبعات حقوقی مختلفی دارد که موجب می شود هر یک از طرفین قرارداد برای احقاق حق خود مبادرت به ارائه دادخواست حقوقی نماید که تقدیم دادخواست در مراجع قضایی نیز شروع دعوای حقوقی خواهد بود.
در خصوص تعهدات قراردادی باید توجه داشت که بر اساس ضوابط قانونی ماده ۲۲۰ قانون مدنی، طرفین قرارداد علاوه بر تعهدات مصرح و توافق شده در قرارداد فی مابین به انجام کلیه نتایجی که به موجب عرف و عادت یا به موجب قانون از عقد حاصل می شود نیز ملزم بوده و عدم انجام اینگونه تعهدات نیز ممکن است منجر به تقدیم دادخواست حقوقی شود.
انواع تعهدات قراردادی
تعهدات قراردادی به دو نوع مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شوند. تعهدات مستقیم تعهداتی هستند که صراحتاً مورد مذاکره و توافق طرفین قرار گرفته و در قرارداد تنظیم شده نیز به این دسته از تعهدات صراحتاً اشاره شده و احتمالاً تبعات ناشی از عدم انجام آنها نیز مشخص شده است.
ولی تعهدات غیر مستقیم به صراحت در قراردادهای منعقد شده ذکر نشده و چه بسا طرفین قرارداد نیز در مورد آنها هیچگونه مذاکره و توافقی نداشته و اساساً ممکن است از وجود چنین تعهداتی نیز اطلاع نداشته باشند. ولی در مقام دعوای حقوقی به جهت صراحت مقررات قانونی مورد مطالبه و حکم قرار گیرد.
انعقاد هر قراردادی ممکن است علاوه بر تعهدات قراردادی، تعهدات قانونی و عرفی متعددی برای طرفین ایجاد نماید که طرفین به موجب اصل لزوم قراردادها ملزم به ایفاء و انجام این نوع تعهدات خواهند بود و لذا شایسته است طرفین قرارداد به این گونه تعهدات نیز توجه نموده و در زمان تنظیم قرارداد مورد تصریح قرار دهند.
خواسته الزام به انجام تعهد
ذکر عنوان کلی الزام به انجام تعهد، در ستون خواسته دادخواست تقدیمی به دادگاه ممکن است نتیجه مطلوبی در رأی صادره نداشته باشد. زیرا الزام به انجام تعهد می تواند شامل هر یک از تعهدات قراردادی، قانونی و عرفی بوده و هر یک از آنها نیز با توجه به نتیجه ای که از طرح دعوی حاصل خواهد شد مالی یا غیرمالی باشد.
لذا لازم است که در زمان تنظیم دادخواست، خواسته به صورت دقیق بیان شده و بر اساس خواسته نیز تمبر مالی یا غیر مالی مربوطه ابطال گردد چه در غیر این صورت ممکن است ذکر عنوان کلی در الزام به انجام تعهدات قراردادی باعث ابهام در خواسته و در نتیجه عدم حصول نتیجه مطلوب از تقدیم دادخواست گردد و چه بسا دادخواست تقدیم شده علیرغم صرف هزینه های دادرسی، به جهت ابهام و اجمال در تعیین خواسته، منجر به قرار رد دعوا شده است و یا در صورت صدور حکم، در مرحله اجرای حکم با مشکلات عدیده اجرایی مواجه شود که عملاً حکم صادره را غیر قابل اجرا نماید.
وجود تعهد اعم از تعهد مصرح در قرارداد یا تعهد مبتنی بر عرف یا قانون که ادله اثبات این موضوع عبارت است از :
– سند و مدرک:
که دلالت بر انعقاد قرارداد داشته باشد اعم از اینکه رسمی یا عادی بوده و مورد انکار، تردید یا جعل قرار نگرفته باشد و در صورت ادعای جعل یا انکار و یا تردید موضوع از طریق ارجاع امر به کارشناس توسط دادگاه رسیدگی کننده بنا به تشخیص دادگاه با درخواست مدعی قابل رسیدگی خواهد بود.
– شهادت شهود:
در صورتی که اصل تعهد مستند به سند عادی یا رسمی نباشد دعوی به استناد شهادت شهود قابل طرح در محاکم قضایی خواهد بود که در اینصورت باید در زمان تنظیم دادخواست به شهادت شهود بعنوان ادله استناد نمود.
خواهان و خوانده دعوای الزام به انجام تعهد
در این دعوا کسی که تعهدی را بر عهده گرفته متعهد است و دادخواست باید به طرفیت او به عنوان خوانده اقامه شود و کسانی که از این تعهدات نفع و سود میبرند، متعهدله نامیده میشوند که به عنوان خواهان باید دادخواست را تقدیم کنند.
نحوه اجرای دادنامه الزام به انجام تعهد
پس از قطعیت رای اجراییه صادر و به محکوم علیه ابلاغ میشود تا نسبت به اجرای حکم، اقدام کند. اگر متعهد به تعهد خود عمل نکند، اقتضای لزوم قراردادها این است که کسی که تعهد به نفع او شده است، بتواند متعهد را به اجرای تعهد وادار کند. در نهایت اگر اجبار متعهد ممکن نشد، متعهدله میتواند به خرج خود تعهد را انجام داده و هزینه انجام تعهد را مطالبه کند.
در صورتی که اجرای تعهد برای وی مقدور نبود، میتواند از طریق نفر سومی تعهد را انجام دهد. در صورتی که تعهد از طریق نفر سوم هم امکانپذیر نباشد، کسی که تعهد به نفع او شده است، میتواند اقدام به فسخ قرارداد کند. در تعهداتی که زمان انجام آن تعیین نشده، یکی از شرایط برای دادخواست الزام به ایفای تعهد، آن است که کسی که تعهد به نفع شده است، الزام به ایفای تعهد را از متعهد، مطالبه کند.
هرچند تقدیم دادخواست الزام، نوعی مطالبه است اما به احتیاط نزدیکتر آن است که این کار قبلاً به وسیله اظهارنامه رسمی انجام شود.
نحوه مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد
ممکن است به دلیل عدم انجام تعهدات از سوی متعهد خسارتهایی به ذینفع وارد شود. در این صورت وی حق دارد، ضمن تقدیم دادخواست الزام به ایفای تعهد یا به صورت مستقل، جبران خسارت دیرکرد یا خسارت ناشی از تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده به او وارد شده است، بخواهد.
در این صورت دادگاه میزان خسارت را پس از رسیدگی، ضمن رعایت قانون، با جلب نظر کارشناس، تعیین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به طور مستقل و جداگانه، خوانده را به پرداخت خسارت ملزم میکند. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت، میان دو طرف منعقد شده باشد، برابر آن رفتار خواهد شد.
در غیر این صورت با توجه به نوع و ماهیت تعهد، نحوه جبران خسارت تعیین میشود. در صورتی که در قرارداد، مبلغی به عنوان خسارت عدم انجام تعهد، تعیین شده باشد، در این موضوع که متعهد له میتواند به صورت همزمان اجرای تعهد و نیز خسارت عدم اجرای تعهد را مطالبه کند، بین قضات اختلاف نظر وجود دارد. امکان مطالبه همزمان اجرای تعهد اصلی و خسارت تاخیر در اجرای تعهد، وجود دارد.
نظریه مشورتی شماره ۷/۴۸۶۸
اساساً تفسیر قرارداد و تطبیق مورد با قانون، در صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده است. اما به طور کلی صرف وجود وجه التزام و پرداخت آن کافی برای انجام ندادن تعهد و فسخ قولنامه نیست، بلکه باید به مفاد قرارداد و عباراتی که در قرارداد آمده است و به مجموع شرایط، توجه کرد. در صورتی که از عبارات قرارداد استفاده شود که طرفین حق انصراف معامله را برای خود در ازای پرداخت مبلغی محفوظ داشته اند، با پرداخت وجه التزام، حق انصراف از معامله را خواهند داشت.
اما اگر عبارات قرارداد دلالت بر الزام به انجام معامله داشته باشد، ولو این که متخلف، وجه التزام را پرداخت کند، طرف مقابل می تواند، هم وجه التزام را مطالبه کند و هم الزام متخلف را به انجام معامله درخواست کند که در هر حال تشخیص این که در در مورد نحوه ی عمل چگونه است، با دادگاه رسیدگی کننده می باشد.
نظریه مشورتی شماره ۳۲۸
نظریه : درصورتی که انجام تعهد یک طرف قرارداد در قبال انجام تعهدات طرف دیگر باشد و دادگاه احراز نماید که به رغم آمادگی خواهان برای اجرای تعهدات خود خوانده از انجام تعهدات متقابل خودداری نموده است صدور حکم بر الزام خوانده به انجام تعهد در قبال ایفای تعهدات از سوی خواهان بلامانع است ونیاز به دادخواست تقابل ندارد.
وکیل متخصص امور بانکی گروه حقوقی اوان
با توجه به مشکلاتی که مشتریان بانکها به خصوص تولید کنندگان و فعالان اقتصادی در حوزه تولید داخلی با بانک ها و مراجع ثبتی دارند و اهمیت و حجم زیاد پرونده های دعاوی بانکی در مراجع قضایی و ثبتی گروه وکلای حقوقی اوان دپارتمان خدمات پولی و بانکی با موضوع دعاوی حقوقی و کیفری بانکها و دفاع از حقوق مشتریان بانکها در قبال بانک و محاکم و مرجع ثبتی تشکیل داده است.
وکیل امور بانکی در این دپارتمان دارای تسلط و تجربه دفاع عملی در پرونده های دعاوی بانکی است و برتمام قوانین ومقررات نظام پولی و بانکی کشور آگاهی کامل دارد.
سوالات و مشکلات حقوقی خود در زمنیه دعاوی بانکی را با وکیل امور بانکی مربوط به وکلای گروه حقوقی اوان مشورت نمائید تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.
| ۰۹۰۲۱۱۴۶۳۱۷ مشاوره حقوقی |
جهت عضویت در کانال تلگرام حقوقی کلیک کنید
هیات تحریریه گروه حقوقی اوان
مشاوره حقوقی:
۰۹۰۲۱۱۴۶۳۱۷
آدرس:
خیابان شریعتی، بالاتر از باغ سفارت انگلیس، قبل از پل صدر، روبرو پمپ بنزین الهیه، ساختمان سفیران، طبقه ۲
سئوالات حقوقی خود را اینجا از ما بپرسید.
کارشناسان ما در اسرع وقت پاسخگو خواهند بود.
از طریق دکمه زیر میتوانید لینک صفحه را اشتراک گذاری کنید.