حق طلاق در اختیار مردان است، اما زوجه در شرایط خاص همچون عسر و حرج برطبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی می تواند از دادگاه بخواهد حکم به طلاق وی بدهد یا از شوهر خود وکالت برای طلاق دریافت کنند. به وکالت طلاقی که در سند جداگانه یا سند ازدواج به زوجه داده می شود حق طلاق هم گفته می شود.

در این مقاله به موضوعات ذیل پرداخته شده است:

• تعریف حق طلاق
• حق طلاق برای مرد
• حق طلاق برای زوجه
• انواع حق طلاق
• داشتن حق طلاق و گرفتن مهریه
• وکالت زن در طلاق یا حق طلاق زن         
• انواع وکالت طلاق و واگذاری حق طلاق
• وکالت طلاق مطلق (حق طلاق مطلق
• وکالت طلاق مقید (حق طلاق مقید
• حق طلاق به شرط بذل مهریه
• تفاوت حق طلاق و وکالت برای طلاق
• رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶
•  نمونه رای باطل بودن واگذاری حق طلاق به زوجه
• وکیل متخصص طلاق گروه حقوقی اوان

تعریف حق طلاق

وکالت در طلاق یا حق طلاق از نظر فرد وکیل خصوصیتی نسبت به سایر انواع وکالت ندارد، لذا همان طوری که زوج می تواند به فرد دیگری وکالت در طلاق زوجه خود یا حق طلاق زن خود را بدهد به همان ترتیب می تواند وکالت در انجام این کار را به خود زوجه نیز محول نماید در این صورت زوجه, وکیل در طلاق دادن خودش از طرف زوج خواهد بود. در تعابیر عامیانه به وکالت در طلاق، حق طلاق نیز گفته می شود.

حق طلاق برای مرد

حق طلاق در اختیار مردان است. اما زنان در شرایط خاص همچون عسر و حرج که در قانون مدنی ماده ۱۱۳۳می‌توانند از دادگاه بخواهند حکم به طلاق آن‌ها بدهد یا از شوهرشان وکالت برای طلاق خود دریافت کنند.

بر اساس ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی ایران مردان اجازه پیدا می‌کنند هر زمان که بخواهند با پرداخت حق و حقوق زن اعم از مهریه و نفقه و اجرت‌المثل همسر خود را طلاق بدهند این در حالی است که درخواست طلاق از سوی زنان نیازمند تحقق شروطی از جمله عقیم بودن و اعتیاد مضر است که خود باید به تأیید دادگاه برسد. همچنین این قوانین حق کامل و یک جانبه طلاق را به مرد میدهد.

حق طلاق برای زوجه

هر کسی می تواند با داشتن حق طلاق یک زن از طرف شوهر شرایط لازم برای طلاق را فراهم ساخته و به نیابت از موکل خود یعنی زوج، صیغه طلاق را جاری سازد. قانون مدنی نیز به تبعیت از فقه اسلام، هم در مورد ازدواج و هم در مورد طلاق تحقق آنها را از طریق وکیل جایز شمرده است. در مورد ازدواج مواد ۱۰۷۱ تا ۱۰۷۴ قانون مدنی و برای طلاق نیز ماده ۱۱۱۹ قانون مذکور چنین امکانی را فراهم ساخته اند .

انواع حق طلاق

• اول این که حق طلاق به صورت شرط ضمن عقد در سند نکاحیه نوشته شود.
• دوم این که زوج به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه می کند و وکالت در طلاق به همسرش یا دیگری بدهد. اگر زوج خارج از کشور باشد می تواند به سفارت یا کنسولگری ایران مراجعه کند و حق طلاق را به هر کس که تمایل داشته باشد اعطا کند. اما مورد شایع این است که مرد به همسرش وکالت در طلاق می دهد. وکالت طلاق باید حتما محضری باشد، یعنی سند رسمی باشد. خواه ضمن سند ازدواج یا به صورت وکالتنامه طلاق محضری باشد.

داشتن حق طلاق و گرفتن مهریه

آنچه که در حق طلاق برای زن اهمیت دارد حدود اختیارات است. به عنوان مثال مرد می تواند از سردفتر بخواهد که در وکالت قید کند طلاق در قبال بذل تمام مهریه باشد و یا نه می تواند وکالت در طلاق را با بذل هر مقدار از مهریه یا غیر آن قرار دهد.

وکالت برای طلاق اگر در ضمن عقد نکاح شرط شده باشد، غیر قابل عزل از جانب مرد می باشد و اگر اعطای وکالت در طلاق در دفترخانه داده شده باشد می تواند بلا عزل و یا قابل عزل و یا مدت دار باشد که همه این موارد بستگی به مرد دارد که چه نوع وکالت در طلاقی بخواهد اعطا کند.

وکالت زن در طلاق یا حق طلاق زن         

برطبق قانون مدنی حق طلاق اساساً برای مرد است. یعنی با اینکه نکاح یک عقد است اما برای گسیختن این نهاد یک اراده کفایت می کند و آن اراده مرد است. این مطلب در ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی بیان شده است. برای اینکه زوجه حق طلاق داشته باشد و بتواند در امر انحلال نکاح دخالت داده شود باید از روش حقوقی خاصی تبعیت نمود. 

تنها راه تعریف شده قانونی برای واگذاری حق طلاق اعطای وکالت از سوی زوج به زوجه است. البته این وکالت در طلاق یا واگذاری این حق می تواند به شخصی غیر از زوجه هم باشد ولی روش معمول واگذاری حق به زوجه است.

انواع وکالت طلاق و واگذاری حق طلاق

• مطلق
• مقید

حق طلاق مطلق

در وکالت طلاق یا حق طلاق مطلق تحقق امری در عالم خارج شرط نمی باشد بدین صورت که زوج به زوجه وکالت می دهد هر وقت بخواهد خود را از جانب زوج مطلقه سازد هر چند در این موارد نیز در حقیقت زوج است که طلاق می دهد؛ ولی اثر آن با موردی که زوجه راساً مبادرت به طلاق می کند یکسان است و زوجه نیز حق خواهد داشت رابطه زوجیت خود را به مردی که ادامه نکاح با وی را مضر به حال خود می بیند خاتمه دهد این امر صریحاً در قانون مدنی پیش بینی نشده است.

حق طلاق مقید

معمولا زوج حق طلاق مطلق برای مطلقه ساختن زوجه نمی دهد؛ بلکه آن را به شروط مقید می سازد که اگر آن شروط محقق شد زوجه بتواند خود را مطلقه سازد. در وکالت مقید تمسک به شرط و استفاده از وکالت زوجه مقید به تحقق اموری در خارج می شود که موارد عمده آن در ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی آمده اند این ماده مقرر می دارد طرفین عقد ازدواج می توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنماید.

مثل اینکه شرط شود هرگاه شوهر زن دیگر بگیرد; یا در مدت معینی غایب شود یا ترک اتفاق نماید; یا علیه حیات زن سو قصد کند سو رفتاری نماید که زندگانی آنها با یکدیگر غیر قابل تحمل شود; زن وکیل و وکیل در توکیل باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهایی خود را مطلقه سازد.

حق طلاق به شرط بذل مهریه

مهریه و حق طلاق هیچ ارتباطی با هم ندارند. مهریه حق زن است و حتی می تواند تا زمانیکه آن را نگرفته از انجام وظایف زناشویی در قبال شوهر خودداری کند و در این حالت هم نفقه وی به عهده شوهر است.

حق طلاق، حقی است مقرر برای مرد که زن در موارد خاص از آن برخوردار است؛ مواردی که در قانون مدنی شمرده شده و در قانون حمایت از خانواده هم تصریح شده و در تعبیر نهایی به وجود عسروحرج برای زن تعبیر می شود.

تفاوت حق طلاق و وکالت برای طلاق

وکالت برای اعمال طلاق به این معناست که هرچند طلاق حق شوهر است اما شوهر به میل خود این اختیار را به همسرش می‌دهد که به نمایندگی ازوی خودش را طلاق بدهد. شروط ۱۲گانه مندرج در عقدنامه شایعترین نوع وکالت در طلاق است که زن در صورت وجود آن موارد مثلاً استنکاف شوهر از پرداخت نفقه به مدت ۶ ماه می‌تواند تقاضای طلاق کند.

این شروط در متن دفترچه‌های عقدنامه رسمی درج می‌شود و در صورت امضای طرفین اعتبار قانونی پیدا می‌کند. اما در صورتیکه زن وکالت مطلق و بدون قید و شرط بگیرد با وکالتی که دارد; و پس از انتخاب وکیل برای همسر; مهریه را در قبال طلاق خلع بذل می‌نماید. ولی در ایام عده و بدون اطلاع زوج به مابذل رجوع می‌کند.

در این حالت، برخلاف مورد نخست، نیاز به اثبات هیچ شرایطی در دادگاه نیست و حتی مرد ممکن است که نداند در کدام دادگاه خانواده یا کدام دفترخانه طلاقی طلاق ثبت شده‌است.

در واقع وکالت در طلاقی است که زوج به زوجه می‌دهد. وکالت طلاق زوجه به این معنی است که وی با وکالتی که از شوهر دارد; از جانب همسر می‌تواند وکیل انتخاب کند و با مراجعه به دادگاه خود را مطلقه نماید.

زن در هر زمان و تحت هر شرایطی اختیار دارد خود را به هر نوع طلاق و به هر طریق اعم از گرفتن یا بخشش مهریه مطلقه کند. این وکالت از نظر حقوقی و قانونی مانند آن است که شوهر زن را طلاق داده ‌است حدود اختیارات وکالتنامهٔ حق طلاق بسیار اهمیت دارد و همان حدود اختیارات است که مشخص می‌کند زوجه برای طلاق لازم است کل مهریه یا مقداری از آن را ببخشد.

رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶

در صورتیکه زوجه بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع ورزد بااثبات مراتب از ناحیه زوج در دادگاه و اخذ اجازه ازدواج وکالت زوجه از زوج در طلاق محقق و قابل اعمال نیست.

خلاصه رای وحدت رویه:

نظر به اینکه مطابق ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی تمکین از زوج تکلیف قانونی زوجه است; بنابراین در صورتی که بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع و زوج این امر را در دادگاه اثبات و با اخذ اجازه از دادگاه همسر دیگری اختیار نماید; وکالت زوجه از زوج در طلاق که به حکم ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی ضمن عقد نکاح شرط و مراتب در سند ازدواج ذیل بند ب شرایط ضمن عقد در ردیف۱۲ قید شده محقق و قابل اعمال نیست.

 نمونه رای باطل بودن واگذاری حق طلاق به زوجه

خلاصه رای:

بر خلاف تفویض وکالت در طلاق; زوج نمی‌تواند حق طلاق را به زوجه حین عقد نکاح واگذار نماید; زیرا این شرط به لحاظ اینکه طلاق عمل حقوقی است که با اراده زوج واقع می‌شود و تنها با رضایت و اراده وی اصالتاً یا توسط نماینده قانونی وی که وکیل او محسوب می‌شود; صورت می‌گیرد و همچنین با عنایت به ‌حکم شارع مقدس در خصوص ریاست شوهر بر خانواده; شرطی باطل و غیرقابل اعمال می‌باشد.

وکیل متخصص طلاق گروه حقوقی اوان

نقش وکیل متخصص طلاق در پرونده هایی که در خصوص خانواده و روابط زوجین در دادگاه ها مطرح می شود مشخص است. وکیل طلاق وکیلی است که علاوه بر اطلاعات کامل که در مورد امور حقوقی دارد; در خصوص قوانین مربوط به خانواده و روابط زوجین تسلط کامل دارد. پرونده طلاق یکی از پرونده های پرحجم در دادگاههای خانواده می باشد که بدلیل عدم اگاهی زوجین از قوانین حقوقی خانواده دچار مشکلات زیادی در روند رسیدگی پرونده میشوند.

قبل از هر اقدام قانونی در خصوص طلاق توافقی یا هر نوع دادخواست مطالبه مهریه; دادخواست مطالبه نفقه و اجرت المثل و حضانت فرزند با وکیل متخصص و با تجربه وکیل طلاق  تهران; وکیل طلاق مشهد; وکیل طلاق کرج مربوط به گروه حقوقی اوان مشورت نمائید.

لینک مقاله را به اشتراک بگذارید:

https://oonelaw.com/

divorce-right

نوشته شرایط حق طلاق زوجه در عقدنامه اولین بار در گروه وکلای حقوقی اوان. پدیدار شد.