پس از مطالعه، در صورت مفید بودن، این متن را برای دیگران نیز ارسال نمایید تا آن‌ها نیز از مطالعه مفید آن بهره‌مند شوند.
اختلافات پیمانکاری یکی از مسائل رایج در پروژه‌های ساختمانی، عمرانی، صنعتی و خدماتی است. رابطه میان کارفرما و پیمانکار معمولاً بر اساس یک قرارداد شکل می‌گیرد و هر دو طرف موظف‌اند تعهدات خود را مطابق مفاد قرارداد انجام دهند. با این حال، مسائلی مانند عدم پرداخت مطالبات، تأخیر در اجرای پروژه، افزایش هزینه‌ها، اختلاف درباره کیفیت کار، تخلف از تعهدات یا نحوه فسخ قرارداد می‌تواند موجب بروز اختلاف شود.
در بسیاری از موارد، اختلاف کارفرما و پیمانکار با مذاکره و بررسی مفاد قرارداد قابل مدیریت است؛ اما اگر طرفین به توافق نرسند، ممکن است موضوع به دعاوی پیمانکاری و رسیدگی قضایی یا داوری منتهی شود.
به همین دلیل، آشنایی با تعهدات طرفین، روش‌های حل اختلاف، مدارک موردنیاز و حقوق قانونی کارفرما و پیمانکار می‌تواند در پیشگیری از اختلاف یا پیگیری صحیح آن مؤثر باشد.
در این مقاله، مهم‌ترین اختلافات قرارداد پیمانکاری، روش‌های مطالبه مطالبات، خسارت، فسخ قرارداد، داوری و نقش وکیل در حل این اختلافات را بررسی می‌کنیم.
شبکه های اجتماعی اوان
|
اختلافات پیمانکاری چیست و چرا ایجاد می‌شود؟
اختلافات پیمانکاری به اختلافاتی گفته می‌شود که در جریان انعقاد، اجرا، تغییر یا پایان یک قرارداد پیمانکاری میان کارفرما و پیمانکار ایجاد می‌شود.
قرارداد پیمانکاری ممکن است برای اجرای یک ساختمان، پروژه عمرانی، عملیات تأسیساتی، خدمات فنی، تعمیرات، ساخت تجهیزات یا سایر فعالیت‌های مشخص منعقد شود.
در چنین قراردادهایی معمولاً مواردی مانند موضوع کار، مبلغ قرارداد، نحوه پرداخت، مدت اجرا، تعهدات طرفین، شرایط تحویل، ضمانت اجرا، خسارت و روش حل اختلاف تعیین می‌شود.
مطابق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، قراردادهایی که مطابق قانون منعقد شده‌اند، اصولاً برای طرفین لازم‌الاتباع هستند، مگر اینکه با رضایت طرفین اقاله شوند یا به علت قانونی امکان فسخ آن‌ها وجود داشته باشد. همچنین ماده ۲۲۰، طرفین را علاوه بر مفاد صریح قرارداد، نسبت به نتایج قانونی و عرفی قرارداد نیز متعهد می‌داند.
بنابراین، در بررسی یک اختلاف پیمانکاری، اولین موضوع مهم بررسی قرارداد پیمانکاری و تعهدات مشخص‌شده در آن است.
مهم‌ترین اختلافات میان کارفرما و پیمانکار
اختلاف میان کارفرما و پیمانکار ممکن است در مراحل مختلف پروژه ایجاد شود. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
عدم پرداخت مبلغ قرارداد یا صورت‌وضعیت‌ها
تأخیر کارفرما در پرداخت مطالبات
تأخیر پیمانکار در اجرای پروژه
اختلاف درباره زمان تحویل پروژه
اجرای ناقص یا معیوب کار
استفاده از مصالح یا تجهیزات برخلاف قرارداد
تغییر در نقشه یا محدوده پروژه
افزایش هزینه اجرای پروژه
اختلاف درباره مبلغ نهایی قرارداد
عدم انجام تعهدات قراردادی
مطالبه خسارت ناشی از تأخیر
فسخ یا خاتمه قرارداد
ضبط یا مطالبه ضمانت‌نامه‌ها
اختلاف درباره صورت‌وضعیت‌ها
اختلاف درباره میزان پیشرفت پروژه
اختلاف درباره نحوه تحویل کار
اختلاف درباره مسئولیت تأخیر یا خسارت
در هر پرونده، صرف ادعای یکی از طرفین برای اثبات تخلف کافی نیست و باید مفاد قرارداد، اسناد پروژه و نحوه اجرای تعهدات بررسی شود.
کاربر گرامی، در صورت نیاز به مشاوره حقوقی کلیک نمایید.
اختلاف بر سر مبلغ و پرداخت مطالبات پیمانکار
یکی از رایج‌ترین اختلافات پیمانکاری مربوط به مسائل مالی است.
برای مثال ممکن است پیمانکار بخشی از پروژه را اجرا کرده باشد اما کارفرما از پرداخت صورت‌وضعیت خودداری کند. همچنین ممکن است درباره میزان کار انجام‌شده، مبلغ قابل پرداخت، کسورات، تعدیل یا هزینه‌های اضافی اختلاف ایجاد شود.
اگر پیمانکار بتواند انجام تعهدات خود و میزان مطالباتش را با قرارداد، صورت‌وضعیت، صورت‌جلسات، فاکتورها، مکاتبات و سایر مدارک اثبات کند، می‌تواند برای مطالبه مطالبات پیمانکار اقدام قانونی کند.
از طرف دیگر، اگر کارفرما معتقد باشد پیمانکار کار را ناقص یا برخلاف قرارداد انجام داده است، ممکن است نسبت به تمام یا بخشی از مبلغ مورد مطالبه اعتراض داشته باشد.
به همین دلیل، پیش از طرح دعوا باید مشخص شود:
قرارداد چه مبلغی تعیین کرده است؟
نحوه پرداخت چگونه بوده است؟
چه مقدار از پروژه اجرا شده است؟
صورت‌وضعیت‌ها چگونه تأیید شده‌اند؟
چه مبالغی تاکنون پرداخت شده است؟
آیا کسورات یا خسارت قراردادی وجود دارد؟
آیا پرداخت مبلغ مورد مطالبه مشروط به انجام تعهد خاصی بوده است؟
در چنین شرایطی، مشاوره حقوقی پیمانکاری می‌تواند به بررسی اسناد مالی و قراردادی و تعیین مسیر مناسب برای مطالبه وجه کمک کند.
اختلاف درباره تأخیر در اجرای پروژه
تأخیر در اجرای پروژه یکی دیگر از موضوعات مهم در اختلاف میان کارفرما و پیمانکار است.
ممکن است پیمانکار پروژه را در زمان تعیین‌شده تحویل ندهد یا کارفرما ادعا کند که عملیات با سرعت مورد توافق انجام نشده است.
اما برای تعیین مسئول تأخیر باید علت آن بررسی شود. برای مثال، تأخیر ممکن است به دلیل مواردی مانند:
عدم تأمین به‌موقع مصالح توسط کارفرما
تأخیر در پرداخت مطالبات
تغییر نقشه یا مشخصات فنی
عدم تحویل به‌موقع محل پروژه
حوادث خارج از کنترل طرفین
مشکلات فنی
تأخیر پیمانکار در اجرای تعهدات
تغییرات اساسی در پروژه
ایجاد شده باشد.
بنابراین، نمی‌توان صرفاً با توجه به طولانی شدن پروژه، پیمانکار را مسئول تمام تأخیرها دانست. باید قرارداد، برنامه زمان‌بندی، صورت‌جلسات، مکاتبات و علت واقعی تأخیر بررسی شود.
اگر تأخیر ناشی از تخلف قراردادی باشد، ممکن است بر اساس مفاد قرارداد و مقررات قانونی، مسئولیت جبران خسارت مطرح شود. ماده ۲۲۱ قانون مدنی نیز در شرایط مقرر، برای تخلف از تعهد، مسئولیت خسارت را پیش‌بینی کرده است.
تخلف پیمانکار از مفاد قرارداد
تخلف پیمانکار می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد. برای مثال، پیمانکار ممکن است پروژه را مطابق مشخصات فنی تعیین‌شده اجرا نکند، از مصالح مورد توافق استفاده نکند، کار را با تأخیر انجام دهد یا بخشی از تعهدات خود را انجام ندهد.
در چنین شرایطی، کارفرما باید ابتدا مفاد قرارداد و تعهد مشخص پیمانکار را بررسی کند.
اگر قرارداد برای تخلف پیمانکار ضمانت اجرای خاصی تعیین کرده باشد، نحوه اقدام می‌تواند تحت تأثیر همان شرط قرار گیرد.
در برخی موارد نیز ممکن است کارفرما بتواند اجرای تعهد، جبران خسارت یا در صورت وجود شرایط قانونی و قراردادی، فسخ قرارداد را پیگیری کند.
نکته مهم این است که هر تخلفی لزوماً به معنای امکان فسخ فوری قرارداد نیست و باید نوع تعهد، اهمیت تخلف، شرایط قرارداد و مقررات قابل اعمال بررسی شود.
اختلاف درباره کیفیت و نحوه اجرای پروژه
در پروژه‌های ساختمانی و فنی، اختلاف درباره کیفیت اجرای کار نیز بسیار رایج است.
برای مثال، کارفرما ممکن است معتقد باشد:
مصالح استفاده‌شده کیفیت لازم را ندارد.
عملیات مطابق نقشه انجام نشده است.
استانداردهای فنی رعایت نشده است.
بخشی از پروژه ناقص است.
کار اجراشده نیاز به اصلاح دارد.
در مقابل، پیمانکار ممکن است ادعا کند که کار مطابق قرارداد و دستورهای کارفرما انجام شده یا ایراد ایجادشده ناشی از طراحی، مصالح تأمین‌شده توسط کارفرما یا تغییرات بعدی پروژه است.
در این نوع اختلافات پروژه ساختمانی، بررسی فنی اهمیت زیادی دارد و ممکن است برای مشخص شدن میزان پیشرفت، کیفیت کار یا علت ایجاد خسارت، ارجاع موضوع به کارشناس ضرورت پیدا کند.
فسخ قرارداد پیمانکاری و آثار آن
فسخ قرارداد پیمانکاری یکی از حساس‌ترین موضوعات در اختلافات میان طرفین است.
قرارداد اصولاً باید اجرا شود و فسخ آن نیازمند وجود مبنای قراردادی یا قانونی است. بنابراین کارفرما یا پیمانکار نمی‌تواند صرفاً به دلیل ایجاد اختلاف، قرارداد را بدون بررسی شرایط فسخ‌شده تلقی کند.
برای بررسی امکان فسخ باید مواردی مانند:
شروط فسخ در قرارداد
تخلف طرف مقابل
نوع تعهد انجام‌نشده
امکان اجبار به اجرای تعهد
مهلت‌های قراردادی
آثار فسخ
وضعیت کار انجام‌شده
خسارت‌های احتمالی
بررسی شود.
در قانون مدنی، در برخی شرایط مربوط به تخلف از شرط فعل، امکان الزام به انجام شرط و در صورت فراهم نبودن شرایط آن، امکان فسخ پیش‌بینی شده است. برای نمونه، مواد ۲۳۷ تا ۲۳۹ قانون مدنی به ترتیب موضوع الزام به انجام شرط و شرایط اعمال فسخ را بیان می‌کنند.
بنابراین، پیش از اقدام برای فسخ یا طرح دعوای مرتبط با آن، بررسی دقیق قرارداد اهمیت زیادی دارد. در چنین پرونده‌هایی استفاده از خدمات فسخ قرارداد و دریافت نظر متخصص حقوق قراردادها می‌تواند از اقدامات نادرست جلوگیری کند.
مطالبه خسارت در قراردادهای پیمانکاری
در جریان اجرای یک پروژه ممکن است یکی از طرفین به دلیل تخلف طرف مقابل متحمل خسارت شود.
برای مثال:
تأخیر در پرداخت مطالبات
تأخیر غیرموجه در اجرای پروژه
عدم انجام تعهد
اجرای ناقص کار
تحمیل هزینه اضافی
نقض تعهدات قراردادی
می‌تواند زمینه طرح مطالبه خسارت را ایجاد کند.
مطابق ماده ۲۲۱ قانون مدنی، در صورت تخلف از تعهد، در شرایط مقرر مسئولیت خسارت قابل طرح است. همچنین طرفین می‌توانند در قرارداد برای برخی تخلف‌ها مبلغ مشخصی را به‌عنوان وجه التزام تعیین کنند؛ ماده ۲۳۰ قانون مدنی نیز در خصوص شرط خسارت قراردادی مقرراتی را بیان کرده است.
البته تعیین اینکه چه خسارتی قابل مطالبه است، به متن قرارداد، نوع تخلف، رابطه میان تخلف و خسارت و سایر شرایط پرونده بستگی دارد.
نحوه حل اختلافات پیمانکاری
برای حل اختلافات پیمانکاری همیشه لازم نیست بلافاصله دعوا در دادگاه مطرح شود. با توجه به شرایط قرارداد و نوع اختلاف، روش‌های مختلفی وجود دارد.
مذاکره مستقیم
اولین راهکار، مذاکره میان کارفرما و پیمانکار است. در این روش، طرفین تلاش می‌کنند با بررسی تعهدات و اسناد پروژه، راه‌حل مورد توافقی پیدا کنند.
ارسال اظهارنامه
در برخی موارد، ارسال اظهارنامه می‌تواند موضع قانونی یک طرف را به شکل رسمی به طرف مقابل اعلام کند و انجام تعهد یا پرداخت مبلغ مشخصی را مطالبه کند.
کارشناسی و بررسی فنی
اگر اختلاف درباره میزان پیشرفت، کیفیت کار یا علت تأخیر باشد، بررسی فنی و کارشناسی می‌تواند در روشن شدن موضوع مؤثر باشد.
داوری
اگر در قرارداد شرط داوری وجود داشته باشد یا طرفین بعداً درباره ارجاع اختلاف به داوری توافق کنند، اختلاف می‌تواند مطابق مقررات مربوط از طریق داور یا داوران بررسی شود.
طرح دعوا در دادگاه
در صورت نبود توافق یا امکان استفاده از سایر روش‌ها، ممکن است طرح دعوا در مرجع قضایی مناسب لازم باشد.
انتخاب روش مناسب به متن قرارداد و ماهیت اختلاف بستگی دارد و نمی‌توان یک روش را برای تمام پرونده‌های پیمانکاری مناسب دانست.
نقش داوری در حل اختلافات پیمانکاری
داوری قرارداد پیمانکاری می‌تواند یکی از روش‌های حل اختلاف میان کارفرما و پیمانکار باشد.
بر اساس ماده ۴۵۴ قانون آیین دادرسی مدنی، اشخاصی که اهلیت اقامه دعوا دارند می‌توانند با توافق یکدیگر اختلاف خود را به داوری یک یا چند نفر ارجاع دهند. ماده ۴۵۵ نیز امکان توافق بر مراجعه به داوری را در ضمن قرارداد یا قرارداد جداگانه پیش‌بینی کرده است.
در قراردادهای پیمانکاری، بهتر است شرط داوری به شکل دقیق تنظیم شود و موضوعاتی مانند موارد زیر تا حد امکان مشخص باشند:
شخص یا اشخاص داور
نحوه انتخاب داور در صورت بروز اختلاف
حدود اختیار داور
موضوعاتی که به داوری ارجاع می‌شوند
نحوه ابلاغ و رسیدگی
تعداد داوران
شرایط جایگزینی داور
داوری می‌تواند در برخی اختلافات مزایایی داشته باشد، اما انتخاب آن همیشه به معنای سریع‌تر یا ساده‌تر بودن رسیدگی نیست و اعتبار و نحوه اجرای شرط داوری باید با توجه به قرارداد و قانون بررسی شود.
طرح دعوای پیمانکاری در مراجع قانونی
اگر مذاکره، توافق یا داوری به نتیجه نرسد، ممکن است طرح دعاوی پیمانکاری در مرجع قضایی لازم شود.
نوع دعوا به موضوع اختلاف بستگی دارد. برای مثال، ممکن است خواسته یکی از طرفین شامل موارد زیر باشد:
مطالبه وجه
مطالبه مطالبات پیمانکار
مطالبه خسارت
الزام به انجام تعهد
فسخ قرارداد
تأیید یا آثار حقوقی فسخ
مطالبه وجه التزام
مطالبه هزینه‌های انجام‌شده
رسیدگی به اختلافات مربوط به اجرای پروژه
در پرونده‌های ساختمانی نیز ممکن است موضوعات فنی و کارشناسی بخش مهمی از رسیدگی را تشکیل دهند.
به همین دلیل، پیش از ثبت دادخواست بهتر است خواسته دقیق، طرف دعوا، مدارک و مبنای قانونی مطالبه مشخص شود.
مدارک لازم برای پیگیری اختلافات پیمانکاری
مدارک موردنیاز به نوع اختلاف بستگی دارد، اما معمولاً بهتر است اسناد زیر جمع‌آوری و دسته‌بندی شوند:
اصل یا نسخه قرارداد پیمانکاری
الحاقیه‌ها و اصلاحیه‌های قرارداد
صورت‌وضعیت‌ها
رسیدهای پرداخت
فاکتورها
صورت‌جلسات پروژه
برنامه زمان‌بندی
مکاتبات طرفین
نامه‌های اداری
اظهارنامه‌ها
گزارش‌های کارشناسی
تصاویر و مستندات وضعیت پروژه
نقشه‌ها و مشخصات فنی
اسناد تحویل پروژه
ضمانت‌نامه‌ها
اسناد مربوط به خسارت
پیام‌ها و مکاتبات مرتبط
وجود یک قرارداد مکتوب و مستندات منظم می‌تواند در مشخص شدن تعهدات و وضعیت اجرای پروژه اهمیت زیادی داشته باشد.
هزینه و مدت رسیدگی به دعاوی پیمانکاری
هزینه دعاوی پیمانکاری مبلغ ثابتی برای همه پرونده‌ها ندارد و به نوع دعوا، میزان خواسته، پیچیدگی پرونده و خدمات موردنیاز بستگی دارد.
علاوه بر هزینه‌های قانونی دادرسی، ممکن است در برخی پرونده‌ها هزینه کارشناسی، داوری یا خدمات حقوقی نیز مطرح شود.
مدت رسیدگی نیز قابل تعیین به‌صورت یکسان نیست و عواملی مانند:
پیچیدگی موضوع
تعداد طرفین
حجم اسناد
نیاز به کارشناسی
اعتراض به نظریه کارشناسی
تعداد جلسات رسیدگی
نحوه ابلاغ
مراحل اعتراض و تجدیدنظر
وجود شرط داوری
می‌تواند بر زمان رسیدگی تأثیر بگذارد.
بنابراین بهتر است از ارائه زمان قطعی برای پایان یک پرونده پیمانکاری بدون بررسی شرایط آن خودداری شود.
نقش وکیل در پرونده‌های اختلافات پیمانکاری
پرونده‌های پیمانکاری معمولاً ترکیبی از مسائل قراردادی، مالی و گاهی فنی هستند. به همین دلیل، استفاده از وکیل اختلافات پیمانکاری می‌تواند در بسیاری از پرونده‌ها به شناسایی دقیق خواسته و انتخاب مسیر مناسب کمک کند.
وکیل می‌تواند در مواردی مانند زیر به کارفرما یا پیمانکار کمک کند:
بررسی قرارداد و الحاقیه‌ها
شناسایی تعهدات طرفین
بررسی تخلف قراردادی
بررسی امکان مطالبه خسارت
پیگیری مطالبات پیمانکار
بررسی شرایط فسخ
تنظیم اظهارنامه
تهیه دادخواست و لوایح
پیگیری پرونده قضایی
بررسی شرط داوری
دفاع در برابر ادعاهای طرف مقابل
بررسی گزارش کارشناسی
مذاکره برای حل اختلاف
در پرونده‌های مرتبط با ساخت‌وساز نیز ممکن است علاوه بر بررسی حقوقی، استفاده از نظر کارشناس فنی ضرورت پیدا کند.
برای بررسی تخصصی قرارداد و اختلاف ایجادشده، استفاده از خدمات وکیل قرارداد می‌تواند پیش از ورود به مرحله دعوا نیز مفید باشد.
اگر کارفرما مطالبات پیمانکار را پرداخت نکند چه باید کرد؟
اگر عدم پرداخت مطالبات پیمانکار اتفاق افتاده باشد، بهتر است ابتدا قرارداد و مدارک مربوط به میزان طلب بررسی شود.
پیمانکار باید مشخص کند:
چه تعهداتی را انجام داده است؟
چه مبلغی طبق قرارداد باید پرداخت می‌شده است؟
چه مبالغی تاکنون دریافت شده است؟
آیا صورت‌وضعیت‌ها تأیید شده‌اند؟
آیا پرداخت مبلغ مشروط به تحقق شرط خاصی بوده است؟
آیا کارفرما دلیل مشخصی برای عدم پرداخت ارائه کرده است؟
پس از بررسی این موارد، می‌توان درباره مذاکره، ارسال اظهارنامه یا اقدام قضایی تصمیم گرفت.
اقدام عجولانه بدون بررسی قرارداد ممکن است باعث شود خواسته به شکل مناسبی مطرح نشود یا بخشی از حقوق قراردادی نادیده گرفته شود.
اگر پیمانکار پروژه را به‌موقع تحویل ندهد چه می‌شود؟
اگر پیمانکار در انجام پروژه تأخیر داشته باشد، ابتدا باید علت تأخیر مشخص شود.
اگر تأخیر ناشی از تخلف پیمانکار باشد و قرارداد نیز برای آن ضمانت اجرا تعیین کرده باشد، کارفرما می‌تواند مطابق قرارداد و مقررات قانونی برای اعمال حقوق خود اقدام کند.
اما اگر تأخیر ناشی از عملکرد کارفرما، تغییرات پروژه، عدم پرداخت یا عوامل خارج از اختیار پیمانکار باشد، ممکن است مسئولیت پیمانکار قابل استناد نباشد.
به همین دلیل، تأخیر در اجرای پروژه باید بر اساس مستندات و روند واقعی پروژه بررسی شود.
اختلافات پیمانکاری را چگونه کاهش دهیم؟
بهترین راه برای کاهش اختلاف، پیشگیری از آن هنگام تنظیم قرارداد است.
در یک قرارداد پیمانکاری بهتر است موضوعات زیر تا حد امکان شفاف باشند:
موضوع دقیق پروژه
مشخصات فنی
مبلغ قرارداد
نحوه پرداخت
مدت قرارداد
برنامه زمان‌بندی
مسئولیت تأمین مصالح
تعهدات کارفرما
تعهدات پیمانکار
شرایط تحویل پروژه
نحوه محاسبه تأخیر
خسارت و وجه التزام
شرایط تغییر کار
شرایط فسخ یا خاتمه
نحوه رسیدگی به اختلاف
شرط داوری در صورت توافق طرفین
هرچه تعهدات و فرآیند اجرای پروژه شفاف‌تر باشد، احتمال اختلاف درباره تفسیر قرارداد نیز کاهش پیدا می‌کند.
به همین دلیل، پیش از امضای قراردادهای مهم، دریافت مشاوره حقوقی و بررسی متن قرارداد می‌تواند از بسیاری از اختلافات بعدی جلوگیری کند.
اختلافات پیمانکاری معمولاً زمانی ایجاد می‌شوند که یکی از طرفین معتقد باشد تعهدات قراردادی به‌درستی انجام نشده است. عدم پرداخت مطالبات، تأخیر در اجرای پروژه، اختلاف درباره کیفیت کار، تخلف پیمانکار، مطالبه خسارت و فسخ قرارداد از مهم‌ترین موضوعاتی هستند که می‌توانند زمینه اختلاف میان کارفرما و پیمانکار را ایجاد کنند.
برای حل اختلافات پیمانکاری ابتدا باید قرارداد، الحاقیه‌ها، صورت‌جلسات، صورت‌وضعیت‌ها و سایر مستندات پروژه بررسی شود. در مرحله بعد، با توجه به شرایط می‌توان از مذاکره، اظهارنامه، کارشناسی، داوری قرارداد پیمانکاری یا طرح دعوا استفاده کرد.
در پرونده‌های پیچیده، به‌خصوص زمانی که اختلاف مالی قابل توجه باشد یا موضوع به فسخ، خسارت، تأخیر یا کیفیت اجرای پروژه مربوط شود، دریافت مشاوره حقوقی پیمانکاری و بررسی پرونده توسط وکیل می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند.
برای بررسی قرارداد، شناسایی تعهدات طرفین و انتخاب راهکار مناسب، میتوانید از خدمات وکیل اختلافات پیمانکاری استفاده کنید. همچنین اگر هنوز اختلافی ایجاد نشده و در مرحله تنظیم قرارداد هستید، بررسی متن قرارداد توسط وکیل قرارداد می‌تواند به پیشگیری از بسیاری از اختلافات آینده کمک کند.
در صورتی که اختلاف پروژه با موضوعات ملکی و ساختمانی ارتباط داشته باشد، بررسی پرونده توسط وکیل ملکی نیز می‌تواند در کنار مشاوره قراردادی مورد توجه قرار گیرد.
از طریق دکمه زیر میتوانید لینک صفحه را اشتراک گذاری کنید.