پس از مطالعه، در صورت مفید بودن، این متن را برای دیگران نیز ارسال نمایید تا آنها نیز از مطالعه مفید آن بهره‌مند شوند.
مطالبه مهریه یکی از رایج‌ترین موضوعات حقوق خانواده است. مهریه مالی است که به موجب عقد نکاح به زن تعلق می‌گیرد و زن از زمان وقوع عقد، مالک آن می‌شود. بنابراین زن برای مطالبه مهریه لازم نیست حتماً از همسر خود جدا شده باشد و در طول زندگی مشترک نیز می‌تواند مهریه خود را مطالبه کند.
مهریه ممکن است وجه نقد، سکه، طلا، ملک یا مال دیگری باشد که دارای ارزش مالی بوده و از نظر قانونی قابلیت تملک داشته باشد.
مالکیت زن بر مهریه
به محض وقوع عقد نکاح، زن مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرف قانونی که نسبت به مال خود امکان‌پذیر است انجام دهد.
برای مثال، اگر مهریه زن ۱۰۰ سکه باشد، اصل حق او نسبت به این ۱۰۰ سکه از زمان وقوع عقد ایجاد می‌شود و برای مطالبه آن لازم نیست ابتدا طلاق صورت گرفته باشد.
بنابراین تصور اینکه مهریه فقط هنگام طلاق قابل مطالبه است، صحیح نیست.
شبکه های اجتماعی اوان
|
مهریه عندالمطالبه چیست؟
در صورتی که مهریه عندالمطالبه باشد، زن اصولاً می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند.
عندالمطالبه بودن به این معنا نیست که شوهر در هر شرایطی الزاماً باید تمام مهریه را همان لحظه و به صورت یکجا پرداخت کند؛ بلکه اگر شوهر توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، ممکن است موضوع اعسار و تقسیط مطرح شود.
بنابراین میان حق زن برای مطالبه مهریه و نحوه پرداخت آن باید تفاوت قائل شد.
مهریه عندالاستطاعه چیست؟
در مهریه عندالاستطاعه، پرداخت مهریه به توانایی مالی زوج ارتباط پیدا می‌کند و زن برای وصول آن باید شرایط قانونی مربوط به استطاعت مالی زوج را مورد توجه قرار دهد.
در چنین حالتی، وضعیت مالی مرد و توانایی او در پرداخت مهریه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
در مهریه عندالمطالبه، زن می‌تواند اصل مهریه خود را مطالبه کند و سپس اگر مرد مدعی ناتوانی از پرداخت یکجای آن باشد، موضوع اعسار او بررسی می‌شود.
اما در مهریه عندالاستطاعه، استطاعت مالی زوج در فرآیند مطالبه و وصول اهمیت اساسی دارد.
بنابراین نوع مهریه درج‌شده در عقدنامه می‌تواند در نحوه مطالبه و اجرای آن مؤثر باشد.
برای آشنایی بیشتر با موضوع مهریه و حقوق قانونی آن، میتوانید مقاله وکیل مهریه را نیز مطالعه کنید.
کاربر گرامی، در صورت نیاز به مشاوره حقوقی کلیک نمایید.
مطالبه مهریه از طریق دادگاه
یکی از روش‌های مطالبه مهریه، مراجعه به مرجع قضایی و طرح دعوای مربوط است.
زن می‌تواند با ارائه مدارک لازم، از جمله سند ازدواج، مهریه خود را مطالبه کند.
پس از رسیدگی و در صورت اثبات استحقاق زن، حکم مربوط به پرداخت مهریه صادر می‌شود و در صورت عدم پرداخت، عملیات اجرایی قابل پیگیری خواهد بود.
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت
در مواردی که مهریه در سند رسمی ازدواج درج شده باشد، زن می‌تواند از ظرفیت اجرای اسناد لازم‌الاجرا نیز استفاده کند.
سند ازدواج رسمی می‌تواند در حدود مقررات مربوط، مبنای اقدامات اجرایی قرار گیرد و زن می‌تواند برای وصول مهریه از مسیر قانونی اجرای ثبت اقدام کند.
بنابراین مطالبه مهریه صرفاً محدود به طرح دعوا در دادگاه نیست و با توجه به شرایط پرونده، مسیر قانونی مناسب باید انتخاب شود.
آیا برای مطالبه مهریه باید طلاق گرفت؟
خیر.
زن می‌تواند بدون اینکه درخواست طلاق داده باشد، مهریه خود را مطالبه کند.
برای مثال، زنی که همچنان با همسر خود زندگی می‌کند، می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند.
طلاق و مطالبه مهریه دو موضوع مستقل هستند و مطالبه مهریه الزاماً به معنای درخواست طلاق نیست.
آیا زن می‌تواند تمام مهریه را مطالبه کند؟
اصل بر این است که زن نسبت به مهریه مندرج در عقدنامه حق دارد، اما نحوه وصول آن تابع مقررات قانونی و وضعیت مالی زوج است.
بنابراین ممکن است زن تمام مهریه را مطالبه کند، اما اگر زوج توانایی پرداخت یکجای آن را نداشته باشد و اعسار او طبق قانون پذیرفته شود، پرداخت مهریه به صورت اقساط انجام شود.
محدودیت قانونی در اجرای مهریه
در مورد اجرای مهریه، مقررات مربوط به میزان امکان اعمال ضمانت اجرای حبس و همچنین مقررات مربوط به اعسار و تقسیط اهمیت دارد.
به همین دلیل نباید تصور کرد که صرف درج تعداد بسیار زیادی سکه در عقدنامه، به این معناست که تمام آن سکه‌ها در هر شرایطی و بدون توجه به وضعیت مالی زوج، فوراً وصول خواهند شد.
اصل دین مهریه با نحوه اجرای آن تفاوت دارد.
توقیف اموال برای وصول مهریه
یکی از مهم‌ترین روش‌های وصول مهریه، شناسایی و توقیف اموال زوج است.
اگر مرد دارای مال قابل توقیف باشد، زن می‌تواند در چارچوب مقررات قانونی، توقیف آن را برای وصول مهریه پیگیری کند.
از جمله اموالی که ممکن است حسب شرایط قانونی قابل توقیف باشند می‌توان به ملک، خودرو، حساب بانکی، سهام و برخی مطالبات مالی اشاره کرد.
البته مستثنیات دین باید رعایت شود و هر مالی الزاماً قابل توقیف نیست.
برای آشنایی بیشتر با فرایند طلاق و حقوق قانونی زوجین، میتوانید مقاله وکیل طلاق را نیز مطالعه کنید.
آیا خانه شوهر برای مهریه توقیف می‌شود؟
پاسخ به این سؤال به شرایط ملک بستگی دارد.
اگر خانه جزء مستثنیات دین محسوب شود، توقیف آن تابع محدودیت‌های قانونی مربوط به مستثنیات دین خواهد بود.
اما اگر شرایط قانونی مستثنیات دین وجود نداشته باشد، امکان توقیف ملک برای وصول مهریه می‌تواند مطرح شود.
بنابراین نمی‌توان به صورت کلی گفت خانه شوهر همیشه قابل توقیف است یا همیشه از توقیف مصون است.
آیا خودرو برای مهریه توقیف می‌شود؟
خودرو نیز در صورت تعلق به زوج و وجود شرایط قانونی می‌تواند مورد توقیف قرار گیرد.
با این حال اگر خودرو از نظر قانونی وسیله ضروری زندگی و امرار معاش شخص محسوب شود، بررسی موضوع مستثنیات دین اهمیت پیدا می‌کند.
بنابراین شرایط استفاده از خودرو، شغل شخص و وضعیت مالی او می‌تواند در تصمیم‌گیری مؤثر باشد.
مطالبه مهریه و اعسار زوج
اگر مرد پس از مطالبه مهریه ادعا کند که توانایی پرداخت یکجای آن را ندارد، می‌تواند با رعایت شرایط قانونی دادخواست اعسار از پرداخت محکوم‌به مطرح کند.
دادگاه وضعیت مالی او را بررسی می‌کند و در صورت احراز شرایط اعسار، ممکن است پرداخت مهریه را به صورت اقساط تعیین کند.
تقسیط مهریه به معنای از بین رفتن مهریه نیست.
برای مثال، اگر مهریه زن ۱۰۰ سکه باشد و دادگاه پرداخت آن را قسط‌بندی کند، اصل مهریه همچنان ۱۰۰ سکه است و فقط نحوه پرداخت آن تغییر کرده است.
اگر زوج اقساط مهریه را پرداخت نکند
در صورتی که دادگاه مهریه را تقسیط کرده باشد، زوج مکلف است اقساط تعیین‌شده را در موعد مقرر پرداخت کند.
اگر زوج از پرداخت اقساط خودداری کند، زن می‌تواند از طریق اجرای احکام اقدامات قانونی لازم را پیگیری کند.
البته آثار عدم پرداخت اقساط به شرایط پرونده و مفاد حکم دادگاه بستگی دارد.
آیا زن می‌تواند مهریه را ببخشد؟
بله، زن می‌تواند مطابق شرایط قانونی، تمام یا بخشی از مهریه خود را ببخشد.
برای مثال، ممکن است زن ۲۰ سکه از مهریه خود را ببخشد و نسبت به باقی‌مانده حق خود را حفظ کند.
بخشش مهریه با تقسیط آن تفاوت دارد.
در تقسیط، اصل مهریه باقی می‌ماند و فقط نحوه پرداخت تغییر می‌کند.
اما در بخشش، در صورت تحقق شرایط قانونی، تمام یا بخشی از حق زن نسبت به مهریه از بین می‌رود.
مطالبه مهریه در زمان طلاق
مطالبه مهریه می‌تواند هم قبل از طلاق و هم در جریان پرونده طلاق و در برخی شرایط پس از آن مطرح شود.
طلاق به خودی خود باعث از بین رفتن مهریه نمی‌شود.
در صورتی که زن مهریه خود را دریافت نکرده باشد و آن را نبخشیده باشد، اصل حق او نسبت به مهریه باقی خواهد ماند.
البته در برخی انواع طلاق، شرایط خاصی درباره میزان مهریه و آثار طلاق وجود دارد که باید جداگانه بررسی شود.
مهریه در طلاق توافقی
در طلاق توافقی، زن و شوهر می‌توانند درباره مهریه و نحوه پرداخت یا بخشش آن توافق کنند.
برای مثال، ممکن است زن تمام مهریه را مطالبه کند، بخشی را ببخشد و درباره باقی‌مانده توافق شود.
بنابراین در طلاق توافقی، مفاد توافق طرفین درباره مهریه اهمیت زیادی دارد.
نمونه دادخواست مطالبه مهریه
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان …
با سلام و احترام
خواهان: خانم …
خوانده: آقای …
خواسته: مطالبه مهریه به میزان … سکه تمام بهار آزادی به انضمام کلیه خسارات و هزینه‌های قانونی
احتراماً، به استحضار می‌رساند اینجانب به موجب سند رسمی ازدواج شماره … مورخ … با خوانده ازدواج نموده‌ام و مطابق مفاد سند ازدواج، تعداد … سکه تمام بهار آزادی به عنوان مهریه بر ذمه خوانده قرار گرفته است.
با وجود فرا رسیدن زمان مطالبه مهریه و مطالبه آن از خوانده، نامبرده تاکنون از پرداخت مهریه خودداری نموده است.
لذا با توجه به مراتب فوق و مستندات موجود، تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مهریه مندرج در سند نکاحیه به میزان … سکه تمام بهار آزادی و همچنین پرداخت هزینه‌های قانونی مربوط، مورد استدعاست.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان:
امضاء:
تاریخ:
نمونه لایحه مطالبه مهریه
ریاست محترم شعبه … دادگاه خانواده شهرستان …
با سلام و احترام
موضوع: لایحه در خصوص مطالبه مهریه
احتراماً، در خصوص پرونده کلاسه … به استحضار می‌رساند مطابق سند رسمی نکاحیه شماره …، تعداد … سکه تمام بهار آزادی به عنوان مهریه اینجانب تعیین شده است.
با توجه به وقوع عقد نکاح و تعلق مهریه به اینجانب، حق مطالبه مهریه مطابق مقررات قانونی برای اینجانب وجود داشته و تاکنون نیز نسبت به میزان مورد مطالبه، پرداختی از سوی خوانده صورت نگرفته است.
با وجود مطالبه مهریه، خوانده از پرداخت آن خودداری نموده و دلیلی مبنی بر پرداخت یا سقوط تعهد نسبت به مهریه ارائه نکرده است.
لذا با توجه به مفاد سند نکاحیه و مدارک موجود در پرونده، تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مهریه مورد مطالبه و هزینه‌های قانونی مربوط را دارم.
همچنین در صورت شناسایی اموال متعلق به خوانده، تقاضا دارم اقدامات قانونی لازم برای حفظ و استیفای حقوق اینجانب مطابق مقررات انجام شود.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی:
امضاء:
تاریخ:
نمونه لایحه درخواست شناسایی و توقیف اموال زوج بابت مهریه
ریاست محترم اجرای احکام مدنی شهرستان …
با سلام و احترام
موضوع: درخواست شناسایی و توقیف اموال محکوم‌علیه بابت مهریه
احتراماً، در خصوص پرونده اجرایی کلاسه … و با توجه به محکومیت آقای … به پرداخت تعداد … سکه تمام بهار آزادی بابت مهریه، به استحضار می‌رساند با وجود ابلاغ اجرائیه، محکوم‌علیه تاکنون نسبت به اجرای کامل مفاد حکم اقدام ننموده است.
با توجه به استمرار عدم پرداخت محکوم‌به، تقاضا دارم دستور فرمایید نسبت به شناسایی اموال و دارایی‌های محکوم‌علیه از طریق مراجع قانونی اقدام و در صورت شناسایی اموال قابل توقیف، نسبت به توقیف آنها تا میزان محکوم‌به و هزینه‌های قانونی مربوط اقدام شود.
همچنین تقاضا دارم وضعیت حساب‌های بانکی، املاک، خودرو، سهام و سایر دارایی‌های قابل شناسایی محکوم‌علیه مطابق مقررات قانونی بررسی شود.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی:
شماره پرونده:
تاریخ:
امضاء:
نکته مهم
مطالبه مهریه به معنای درخواست طلاق نیست و زن می‌تواند در حالی که زندگی مشترک ادامه دارد، مهریه خود را مطالبه کند.
از طرف دیگر، مطالبه مهریه با وصول مهریه تفاوت دارد. زن ممکن است تمام مهریه را مطالبه کند، اما نحوه وصول آن با توجه به وضعیت مالی زوج، وجود یا عدم وجود اموال قابل توقیف، اعسار و تقسیط و سایر مقررات قانونی تعیین شود.
همچنین قبل از اقدام برای مطالبه مهریه، بهتر است وضعیت سند ازدواج، نوع مهریه، عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن آن و دارایی‌های زوج بررسی شود تا مسیر قانونی مناسب برای وصول مهریه انتخاب شود.
از طریق دکمه زیر میتوانید لینک صفحه را اشتراک گذاری کنید.