جرایم بورسی: بررسی کامل تخلفات و مجازات‌ها در ۱۴۰۴

امانی‌نبودن اطلاعات معامله

در صورتی که امانی بودن اطلاعات مقصود قانون‌گذار باشد، اطلاعات نهانی باید قبل از انتشار عمومی، برای انعقاد معامله مورد استفاده قرار گیرد.

مبنای انجام معامله، استفاده از اطلاعات نهانی باشد. این جرم با وجود تصریح قانون‌گذار، ‌مانند جرم قبل مقید است و زمانی تحقق می‌یابد که عملا نفعی به مرتکب یا به کسانی که از طرف آنها نمایندگی دارد، رسیده یا ضرری به دیگران وارد شده باشد. این جرم با وجود تصریح قانون‌گذار نیاز به سوء‌نیت خاص مبنی بر قصد کسب منفعت یا اضرار به‌ غیر دارد.

جرم دستکاری در بازار بورس

هرکسی که اقدامات او نوعا منجر به ایجاد ظاهری گمراه‎کننده از روند معاملات اوراق بهادار یا ایجاد قیمت‎های کاذب یا اغوای اشخاص به انجام معاملات اوراق بهادار شود. دستکاری عبارت است از هر رفتار و اقدامی که نوعا ظاهری گمراه‌کننده یا قیمت‌های کاذب ایجاد کند یا این‌که منجر به اغوای افراد به انجام معامله اوراق بهادار شود.

دستکاری به دو شکل انجام می شود:

عملیاتی

که منظور از آن، هر نوع عملیات صوری و غیرواقعی است که ارزش مال یا اوراق بهادار را به صورت غیرواقعی افزایش می‌دهد یا دیگران را نسبت به انجام معامله آن ترغیب می‌کند.

این نوع دستکاری اعمالی می‌تواند چون انجام معاملات صوری، انجام معاملات پی‌در‌پی و متوالی، دادوستد بدون تغییر در اصل مالکیت یا شعار خرید و فروش همزمان به چند نفر برای بازارگرمی باشد.

اطلاعاتی

به هرگونه اقدام و تلاش برای این‌که اطلاعات مربوط به بازار اوراق بهادار، غلط و فریب‌دهنده انتشار داده شود، تعبیر می‌شود. تحقق این نوع دستکاری با ترک فعل شایع است، مثل کتمان کردن اطلاعات در جهت رسیدن به اهداف مذکور.

در تدلیس،

معامله‌کننده یک حسن را در کالای مورد معامله به صورت غیرواقعی جلوه می‌دهد یا یک عیبی را از آن می‌پوشاند که از نظر مفهومی شبیه جرم دستکاری است. سهامداران عمده در بازار، با خرید و فروش صوری سهام از یکدیگر قیمت آن را افزایش دهند، طوری که موجب فریب و اغوای دیگری به انجام معامله شود.